ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی: ئێستا لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕی ئەمریکا دژی ئێران، کەلێنی نێوان گێڕانەوەی سەرکەوتن لە واشنتۆن و ڕاستییەکانی سەر زەوی زیاتر دەردەکەوێت.
شەڕی شکستخواردووی ئەمریکا لە دژی ئێران وردە وردە بووەتە پرسێکی ناوخۆیی ئەمریکا. ئەوەی لە سەرەتادا بڕیار بوو نیشاندانی دەسەڵاتی واشنتۆن بێت و توانای سەپاندنی ئیرادەی خۆی بەسەر تاراندا بسەلمێنێت، ئێستا ڕووبەڕووی پرسیاری جددی دەبێتەوە سەبارەت بە تێچووی مرۆیی، سەربازی و ئابووریی شەڕەکە.
لەم جۆرە هەلومەرجەدا دژایەتی سیاسەتەکانی ئیدارەی ترامپ چیتر تەنها لە لایەن ڕەخنەگرانی بیانییەوە بەرز نابێتەوە، بەڵکاو ژمارەیەک لە سیاسەتمەدارانی ئەمریکیش هۆشداری دەدەن سەبارەت بە دەرئەنجامەکانی ئەم شەڕە.
کریس مێرفی، سیناتۆری دیموکراتەکان لە کۆنتێکتیکۆتەوە، بە ئاماژەدان بە دەرئەنجامەکانی شەڕی دژی ئێران، وێنەیەکی ئەو تێچوونانەی خستەڕوو کە بە وتەی خۆی لە ئەنجامی ئەم ململانێیەدا ئەمریکا تووشی بووە.
مێرفی ڕایگەیاند کە ١٨ ئەمریکی کوژراون و ملیارەها دۆلار زیان بە بنکەکانی ئەمریکا کەوتووە و کۆگای مووشەکی وڵاتەکە بە شێوەیەکی زۆر کەم بووەتەوە. هەروەها ئاماژەی بە گوشارە ئابورییەکانی سەر جووتیارانی ئەمریکی و گرانبوونی نرخی بەنزین کرد بە ڕێژەی نزیکەی 5 دۆلار، ئەمەش نیشان دەدات کە لێکەوتەکانی ئەو شەڕە چیتر لە بنکە سەربازییەکان و مەیدانی شەڕدا سنوردار نییە، بەڵکوو لە ژیانی ڕۆژانەی کۆمەڵگەی ئەمریکاشدا بڵاوبووەتەوە.
بەڵام گرنگترین بەش لە لێدوانەکانی مێرفی ئاماژەیەک نەبوو بۆ قوربانی و زیانەکان، بەڵکوو هەڵسەنگاندنی ئەو بوو بۆ دۆخی ئێران. ئەم سیناتۆرە ئەمریکییە جەختی لەوە کردەوە کە ئێران "لە هەموو کاتێک بەهێزترە" و ترامپ لە لایەکی دیکەوە بە شێوەیەکی مەترسیدار وەهمییە.
ئەم قسانە لە ڕاستیدا گورزێکی ڕاستەوخۆن لە گێڕانەوەی حکومەتی ئەمریکا سەبارەت بە دەرئەنجامی شەڕەکە، گێڕانەوەیەک کە هەوڵدەدات هێرشە سەربازییە بەرفراوانەکان وەک هاوتای سەرکەوتن بخاتەڕوو.
کێشەی سەرەکی ئەم گێڕانەوەیە ئەوەیە کە سەرکەوتن لە شەڕدا ناتوانرێت تەنها بە ژمارەی لێدانەکان، ژمارەی بۆمب بەکارهێنراوەکان، یان زیانەکانی ژێرخانی لایەنی بەرامبەر بپێورێت.پێوەرە ڕاستەقینەکە گەیشتن بە ئامانجە سیاسی و سەربازییەکانە.
ئەگەر ئامانجی شەڕەکە لاوازکردنی ئێران و تێکدانی توانای بەرخۆدان و ناچارکردنی تاران بوو بۆ قبووڵکردنی داواکارییەکانی واشنتۆن، ئەوا پاراستنی توانای ئێران بۆ درێژەدان بە ڕووبەڕووبوونەوە و وەڵامدانەوە و بنیاتنانەوەی تواناکانی نیشان دەدات کە ئەم ئامانجانە بەدی نەهاتوون.
لە لایەکی ترەوە ئەمریکا باجێکی بەرچاوی داوە بۆ درێژەدان بەم شەڕە. کەمبوونەوەی هومارکردنی مووشەکەکان، زیادبوونی فشارەکان بۆ سەر بنکە سەربازییەکان، لەدەستدانی هێزەکانی ئەمریکا و کاریگەرییە ئابوورییەکانی شەڕەکە، هەموویان بەشێکن لەو تێچوونەی کە واشنتۆن دەبێت بیدات بۆ بەردەوامبوونی شەڕەکە.
ئەم تێچوونانە کاتێک زیاتر بەرچاو دەبن کە لایەنی بەرامبەر هێشتا توانای درێژەدان بە شەڕەکەی هەیە. لە شەڕی پەرتبووندا، پرسیارەکە تەنیا ئەوە نییە کە کێ گەورەترین گورزی داوە؛ پرسیارە یەکلاکەرەوەکە ئەوەیە کێ توانای زیاتری هەیە بەرگەی لێدانەکە بگرێت و بەردەوام بێت.
لێرەدا پاگەندەی سەرکەوتنی ترامپ ڕووبەڕووی تەحەدای جددی دەبێتەوە. دەوڵەتی ئەمریکا دەتوانێ باس لە سەرکەوتنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان و زیانەکانی بە ئێران بکات، بەڵام ئەگەر ئەم ئۆپەراسیۆنانە نەیانتوانی تاران لە درێژەدان بە بەرخۆدانی خۆی ڕابگرن، ئەوا ئەنجامی کۆتایی دوور دەبێت لە پێناسەی کلاسیکی سەرکەوتن.
سەرکەوتنی سەربازی لە کۆتاییدا دەبێت ببێتە هۆی دەستکەوتێکی سیاسی بەردەوام؛ ئەگەرنا، هێرشە بەربڵاوەکان ڕەنگە تەنیا ببنە سووڕێکی بڕین کە هەردوو لایەنی تێچووی هەبێت.
لەم ڕوانگەیەوە قسەکانی مێرفی گرنگتر دەبن. لە ڕاستیدا سەرنجی خەڵکی ئەمریکا لە وێنەی هێرش و نمایشکردنی هێزی سەربازییەوە دەگۆڕێت بۆ تێچووی شەڕ. تێچوونێک کە زیانەکانی مرۆڤ و بەکارهێنانی کۆگای چەک و زیانگەیاندن بە بنکەکان و فشاری ئابووری و زیادبوونی تێچووی ژیان بۆ گەلی ئەمریکا لەخۆدەگرێت. کاتێک ئەم جۆرە تێچوونانە لە پاڵ نەگەیشتن بە ئامانجە سەرەکییەکانی شەڕ دادەنرێت، پرسی سەرکەوتنی ڕاستەقینەی ئۆپەراسیۆنەکە دەبێتە شتێکی بێ یەک ودوو.
لەم نێوەندەدا پێویستە لەم چوارچێوەیەدا پاگەندەی “ئێران بەهێزتر دەبێت”یش بخرێتە بەر لێکۆڵینەوە. دەسەڵات تەنیا بە مانای زیادبوونی ژمارەی ئامێرە سەربازییەکان نییە. توانای پاراستنی یەکگرتوویی سیاسی، بەردەوامبوون لە چالاکییە ئابوورییەکان، بنیاتنانەوەی تواناکانی بەرگری، پاراستنی وەڵامدانەوەی و لە هەمووی گرنگتر ڕێگریکردن لە سەپاندنی ئیرادەی سیاسیی دوژمن، هەموویان بەشێکن لە هێزی وڵاتێک لە کاتی جەنگدا.
ئەگەر ئێران دوای بەرگەگرتنی هێرشە قورسەکان هێشتا توانای درێژەدان بە ڕووبەڕووبوونەوەکەی هەبێت، ئەمە خۆی لە خۆیدا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ستراتیژی ئەمریکا نەیتوانیوە بەو ئەنجامە بگات کە بۆی داڕێژرابوو.
Your Comment