ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشێ نێودەوڵەتی: هاتنە ناوەوەی هێزەکانی وەزارەتی بەرگریی سووریا بۆ ناو حەسەکە نیشانەی ئەوەیە کە ڕێککەوتنی یەکگرتنەوەی هێزەکانی سوریای دیموکرات و دیمەشق پێی ناوەتە قۆناغێکی نوێ؛ قۆناغێک کە تێیدا کۆنترۆڵی حکومەتی سوریا لە ئاستێکی یاسایی و ناوەکییەوە دەگوازرێتەوە بۆ کۆنترۆڵی پراکتیکی و ئەمنی ناوچە کوردنشینەکانی باکووری ڕۆژهەڵاتی سوریا.
بەپێی ڕاپۆرتی نەشناڵ کانتێکست، لە ماوەی دوو ڕۆژی ڕابردوودا ژمارەیەکی بەرچاو لە هێزەکانی سەر بە وەزارەتی ناوخۆ و بەرگری سووریا چوونەتە ناو حەسەکە بۆ ئەوەی لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی یەکگرتنەوەکەدا بەرپرسیارێتی کاروباری ئەمنی شارەکە لە ئەستۆ بگرن.
ئەم هێزانە نزیکەی ١٠٠ پۆلیسی سەربازی و ٣٠٠ بۆ ٣٥٠ یەکەی ئەرکی تایبەت لەخۆدەگرن کە لە بەشەکانی باکووری ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵات و باکووری ڕۆژهەڵاتی شارەکەدا جێگیرکراون.
جێگیرکردنی یەکەکانی ئەرکی تایبەت گرنگییەکی تایبەتیشی هەیە، چونکە ئەم هێزانە بۆ وەڵامدانەوەی خێرا بۆ قەیرانە ئەمنییەکان، نائارامی جددی، بارمتەگرتن و هەڕەشە لەناکاوەکان ڕێکخراون. بۆیە دەکرێت بوونی ئەوان بە یەکێک لە یەکەم قۆناغەکانی ئۆپەراسیۆنی گواستنەوەی وردە وردەی بەرپرسیارێتی ئاسایش لە حەسەکە بۆ حکومەتی ناوەندی هەژمار بکرێت.
لە قۆناخی داهاتوودا هێزەکانی پۆلیس و ئاسایشی ڕێگاوبان و پۆلیسی سەربازی و دەزگا ئەمنییەکانی دیکەی وەزارەتی ناوخۆ بڕیارە بچنە ناو شارەکەوە. هەروەها هێزەکانی ئاشتیپارێزی سەر بە SDF لە پێکهاتەی ئەمنی نوێدا تێکەڵ دەکرێن، بەڵام خاڵی یەکلاکەرەوە ئەوەیە کە فەرماندەیی ئەو هێزانە لە دەستی دیمەشقدا دەبێت. بەم پێیە یەکگرتنی هێزە کوردییەکان بەو مانایە نییە کە کۆنترۆڵی سەربەخۆ بەسەر ئەو ناوچانەدا بپارێزن کە پێشتر لەژێر کاریگەریی هەسەدا بوون.
پێشهاتەکانی پەیوەست بە دامەزراندنی ئەمنی لە پارێزگای حەسەکەش هەمان ڕەوت پشتڕاست دەکەنەوە. سێ پۆستی سەرەکی ئەمنی لە پارێزگاکەدا لەلایەن کەسانێکەوە بەڕێوەدەبرێن کە لەلایەن دیمەشقەوە دەستنیشانکراون، کە هیچیان لەلایەن هێزەکانی هەسەدە کاندید نەکراون.
مەروان ئەلعەلی وەک بەرپرسی ئاسایشی ناوخۆی پارێزگا دەستنیشانکرا، کە بەرپرسیارە لە هەماهەنگی ئامادەبوونی وەزارەتی ناوخۆ و پۆلیسی مەدەنی و ئاسایشی گشتی و ئۆپەراسیۆنە تاوانکارییەکان و بازگەکان. هەروەها عیماد فەواز ئەلئەیەش وەک بەرپرسی پۆلیسی سەربازی دەستنیشانکراوە، کە دامەزراوەیەکی بەرپرسیارە لە جێبەجێکردنی یاسای سەربازی و پاراستنی دیسپلین لە هێزە چەکدارەکان و لێکۆڵینەوە لە هەڵسوکەوتی نادروستی سەربازی.
گرنگی ئەم دامەزراندنە کاتێک ڕوونتر دەبێتەوە کە لەبەرچاو بگیردرێت کە سێ لیوای جێگیرکراو لە پارێزگای حەسەکە بە شێوەیەکی سەرەکی لە هێزەکانی پێشووی SDF پێکهاتوون. بەڵام کۆنترۆڵی دیسپلین و یاسایی ئەوان لە ژێر کۆنترۆڵی پۆلیسی سەربازی لە ژێر فەرماندەیی دیمەشقدا دەبێت؛ بۆیە ئەم هێزانە ناتوانن بە شێوەیەکی سەربەخۆ کار بکەن.
پۆستی سێیەمیش بەرپرسی ئاسایشی سەربازی بۆ تایر عوبێد ئەلبەلال دیاری کراوە. ئەم دامەزراوەیە بەرپرسیار دەبێت لە پاراستنی دامەزراوە سەربازییەکان و چاودێریکردنی ئەمنی و هەڵسەنگاندنی هێزەکان و ئەرکەکانی دژە سیخوڕی. بە گشتی دانانی ئەم سێ پۆستە ئەوە دەردەخات کە پرسی سەرەکی لە پرۆسەی یەکگرتن تەنیا پێکهاتەی هێزەکان نییە، بەڵکوو گواستنەوەی زنجیرەی فەرماندەییە.
هاوکات یەکەم کۆبوونەوەی فەرمانگەی جێبەجێکردنی پارێزگای حەسەکەش بەڕێوەچووە. لە ڕووی پێکهاتەوە، ئەم فەرمانگەیە بوونی بەرچاوی کەسایەتییە پەیوەندیدارەکانی SDFی هەیە، بەڵام ڕۆڵی بە شێوەیەکی سەرەکی مەدەنییە. پێدەچێت دیمەشق بوارێکی زیاتری داوە بە بوونی هێزەکانی نزیک لە SDF لە کایەی مەدەنیدا لە پێکهاتە نوێیەکەدا، لە هەمان کاتدا دامەزراوەکانی مومارەسەی دەسەڵات و کۆنترۆڵی ئەمنی ڕاستەوخۆی خستۆتە ژێر کۆنترۆڵی خۆیەوە.
هەروەها دەکرێت ئەم مۆدێلە لە هەفتەکانی داهاتوودا بۆ قامیشلۆ، دیراک، ڕەمیلان و دەروازەی سنووری سێمالکا درێژ بکرێتەوە. بە تایبەتی ڕەمیلان بە بوارێکی گرنگ دادەنرێت بۆ قۆناغی داهاتووی یەکگرتن بەهۆی کێڵگە نەوتییەکانی و سێمالکا بەهۆی گرنگی سنووری و بازرگانییەوە.
سێمالکا پێشتر لە ڕووی کارگێڕییەوە ملکەچی پێکهاتەی حکومەتی ناوەندی بووە، بەڵام هێشتا کەرتی ئەمنییەکەی بە شێوەیەکی سەرەکی لە دەستی هێزەکانی پێشووی SDF و هێزەکانی پەیوەست بە ئیدارەی خۆسەردایە. بڕیارە لە قۆناغی داهاتوودا دیمەشق بچێتە ناو ئەو ناوچانە و بەشێک لە هێزەکانی ئاسایش و هێزەکانی SDF لە پێکهاتەیەکی ئەمنی هاوبەشدا تێکەڵ بکات. ستراکچەرێکی لەو شێوەیە، تەنانەت بە ئامادەبوونی زۆری کوردیش، قۆرخکاری ئەمنیی پێشوویان لەناو دەبات.
بەڵام قامیشلۆ وەک ئاڵۆزترین بەش لە پرۆسەکەدا دەمێنێتەوە و پێدەچێت هێشتا هیچ ڕێککەوتنێکی کۆتایی لەسەر چۆنیەتی جێگیرکردنی هێزە ئەمنییەکانی حکومەت لەوێ نەگەیشتبێتە ئاکام.
بەڵام ئەو نەخشەی کە لە حەسەکە سەرهەڵدەدات ئەوە پیشان دەدات کە ئەگەری زۆرترین بژاردە بۆ هێزێکی ئەمنییە کە لە هێزێکی ئاسایی و هێزەکانی سەر بە دیمەشق پێکهاتووە، لە ژێر فەرماندەیی حکومەتی ناوەندیدا.
لە هەمان کاتدا پێشهاتەکان لە بوارەکانی پەروەردە و زمانیشدا ئەوە دەردەخەن کە ئەو خاڵانەی کە بە کورد دراوە سنووردارترن لەوەی کە هەندێک لە ڕاپۆرتە سەرەتاییەکان باسیان کردووە. زمانی کوردی وەک زمانێکی نەتەوەیی دانپێدانراوە، بەڵام زمانی فەرمی فێرکردن بە عەرەبی دەمێنێتەوە. خوێندکارانی کورد هەفتانە سێ وانەی زمانی کوردی و یەک دانیشتنی چالاکییان دەبێت و تەنها بۆ ماوەی ساڵێک دەتوانن پەیڕەوی لە هەندێک بابەتی کۆمەڵایەتی وەک مێژوو، جوگرافیا، فەلسەفە بە زمانی کوردی یان عەرەبی بکەن. بەم شێوەیە بە پێچەوانەی هەندێک ڕاپۆرتی سەرەتایی، زمانی کوردی لە ناوچە کوردنشینەکاندا نەبووەتە زمانی فەرمی فێرکاری.
هەموو ئەم پێشهاتانە ئاماژەن بۆ ئەوەی کە ڕێککەوتنی دیمەشق و هەسەدە چووەتە قۆناغێکەوە کە دەتوانرێت ناوی لێ بنرێت "گواستنەوە لە یەکگرتنی ناوەکییەوە بۆ یەکگرتنی پراکتیکی". دیمەشق خەریکە پێکهاتەیەک دروست دەکات کە ڕەنگە هەندێک لە هێزەکانی پێشووی SDF لە دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەکاندا هێشتا ئامادەبن، بەڵام دەسەڵاتی کۆتایی بۆ فەرماندەیی و کۆنترۆڵی ئەمنی و دیسیپلینی سەربازی و سنوورەکان و ژێرخانی ستراتیژی وردە وردە دەگوازرێتەوە بۆ حکومەتی ناوەندی.
لەم ڕوانگەیەوە گۆڕانی دۆخی حەسەکە تەنها گواستنەوەی هێز نییە؛ بەشێکە لە پرۆسەیەکی فراوانتر بۆ گەڕانەوەی دەسەڵاتی حکومەتی ناوەندی بۆ ناوچە کوردنشینەکانی سووریا. ئەگەر هەمان نەخشە لە قامیشلۆ، دیراک، ڕەمیلان و سێمالکا جێبەجێ بکرێت، دیمەشق بە شێوەیەکی کاریگەر کۆنترۆڵی ئەمنی تەواوی ئەو ناوچەیە دەگرێتە دەست کە پێشتر لە ژێر کۆنترۆڵی SDF بوو؛ لە کاتێکدا هێز و کەسایەتییە کوردییەکان زیاتر دەبن.
Your Comment