مستەفا کازمی بەڵێنی گرینگی بە کورد داوە/زیانی گەورەی کۆرۆنا لە ئابووری هەرێم

پەرلەمانتاری یەکێتی نیشتیمانی لە پەرلەمانی کوردستان دەڵێت: پشتگیری لە مستەفا کازمی بێ مەرج نەبووە و پێشتر لە گەڵ سەرکردەکانی کورد قسەی کردووە.

ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – حەلیمە مەڵایی: دۆسیەی پێکهێنانی دەوڵەتی عێراق دوای دەست لە کار کێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی و  شکست هێنانی محەمەد تۆفێق عەلاوی و سەرنەکەوتنی عەدنان زورفی، ئێستا گەیشتووەتە دەس مستەفا کازمی. بەڵام ئەمجارە پێدەچێت زۆرینەی ڕەوت و لایەنە سیاسیەکانی عێراق ڕازی بن لە ڕاسپاردنی مستەفا کازمی و ڕەنگە بتوانێ دەوڵەتی کاتی دروست بکات و دوای ساڵێکیش ببێتە سەرۆک وەزیرانی عێراق.

کورد وەک هاوبەشێکی گەورە لە عێراق نەیتوانی لە گەڵ تۆفێق عەلاوی رێککەوێت و دواتریش عەدنان زورفی قبووڵ نەکرد بەڵام ئەمجارە بێ یەک و دوو پشتگیری مستەفا کازمی کردووە و ڕێبەرانی کورد دەڵێن کازمی  لە کێشەکانی کورد تێدەگات و کەسێکی ناسراوە لای کوردی عێراق و دەتوانێ ڕێخۆشکەر بێت بۆ چارەسەری کێشەکانی هەولێر و بەغداش. 

بۆ گفتوگۆ لە سەر هەڵوێستی کورد لەبارەی حکوومەتی مستەفا کازمی، هەواڵنێری مێهر لە گەڵ سەرکۆ ئازاد گەڵاڵی، پەرلەمانتاری یەکێتی نیشتیمانی لە پەرلەمانی کوردستان قسەی کردووە . وڵامەکانی ئەو پەرلەمانتارە بە پرسیارەکانی مێهر سەبارەت بە هەندێ بابەتی گرینگی ئێستای عێراق و هەرێم، لە خوارەوە هاتووە:

* لەبارەی ڕاسپاردنی مستەفا کازمی بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی عێراق ئەو پرسیارە هەیە کە چۆن بوو سەرکردایەتی کورد بە بێ پێش مەرج پشتگیری کازمی کردووە لە حاڵێکدا کە کێشەکانی کورد لە گەڵ دەوڵەتی ناوەندی عێراق بە بێ چارەسەر ماوەتەوە؟

مستەفا کازمی یەکێکە لە دۆستە کۆنەکانی لایەنە سیاسییەکانی کورد، پێشتر پەیوەندی باشی هەبووە لە گەڵ ڕێبەران و سەرکردەکانی کورد و کەسێکی ناسراوە و هەڵوێستی لە سەر کورد ئیجابییە. داواکارییەکانی کورد بۆ پێکهێنانی حکوومەتی عێراقی دیارە و داخوازی کورد هەمووی نەتەوەیی و یاساییە و بەشێکی زۆری پەیوەستە بە بودجە و نەوتەوە و دەبێ لە ڕێگای یاساوە چارەسەر بکرێت. ئەگەر چی تا ئێستا چارە نەکراوە و بە کەڵەکەبوویی ماوەتەوە بەڵام یاسایین و دەبێ چارەسەر بن و گرینگ نییە کە دێتە سەر حوکم، گرینگ ئەوەیە کە بە ڕاپەڕاندنی یاسا چارەسەر بکرێن.

*پێش ڕاسپاردنی کازمی  بۆ پێکهێنانی حکوومەتی عێراق قسەی لە گەڵ سەرکردەکانی کورد کردووە؟

بەڵێ لە گەڵ سەرۆکی هەرێمی کوردستان کە جێگری سەرۆکی پارتیە و هەروەها سەرکردایەتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، لاهوور شێخ جەنگی، کە پارتی و یەکێتی دوو هێزی سەرەکین لە گۆرەپانی سیاسی هەرێم، قسەی کردووە و بەڵێنی ئەوەی داوە کە هەرچی لە سەر حکوومەتی ناوەندی عێراق بێت بەرانبەر بە هەرێمی کوردستان ئەو ئامادەیە بە هەموو شێوازێک هاوکار بێت بۆ ئەوەی هەرێمی کوردستانیش هەست بەوە بکات کە دەتوانێ لە سایەی ئەم دەوڵەتە نوێیەی عێراق بگاتە مافە ڕەوا و دەستوورییەکانی خۆی و کێشەکانی لە گەڵ دەوڵەتی بەغدا چارسەر بکات. بۆیە تەسەور دەکرێت پێش پشتگیری کردنی مستەفا کازمی لە لایەن سەرکردەکانی کوردەوە ، قسە و دانوستانی لە گەڵ کراوە و پشتیوانییەکە بێ مەرج نەبووە.

پێش بینیتان چییە بۆ داهاتووی عێراق ؟ ئەم قەیرانانە بە چی کۆتاییان دێت ؟

عێراق بە هۆی قەیرانی سیاسی و ئابووریەوە لە دۆخێکی سەختدایە و ئێستا بە هۆی قەیرانی ئابووریەوە عیجزی زیاترە لە پەنجا ملیار دۆلار . لەم ڕۆژانەش دا لە گەڵ ئۆپیک ڕێککەوتووە بەرهەم هێنانی نەوتیشی دەبێ کەم بێتەوە بە ڕێژەی یەک میلیۆن و شەست و یەک هەزار بەرمیل . ئەمەش کاریگەری نەرێنی دەبێت لە سەر بودجە و داهاتی وڵاتێکی وەک عێراق کە لە سەدا نەود و پێنجی ئابوورەکەی بەندە بە نەوتەوە و ئەگەر دەوڵەتی ناوەندی پلانی نەبێت بۆ فرەسەرچاوەیی و دابین کردنی ئەو عیجزە داراییانە بە دڵنیاییەوە قەیرانی ئابووری زیاتر تەنگ بە قەیرانی سیاسی  هەڵدەچنێت لە ئێستادا کە خەڵکێکی زۆر ناڕازی هەیە لەم وڵاتە لە خزمەتگوزارییەکان و دابین کردنی بژێوی و ڕێژەی بێکاری زۆرە و بەم قەیرانە داراییە چەند ئەوەندە دەبێتەوە و پێناچێت حکوومەتی نوێ عێراق بتوانێ داواکارییەکانی خەڵکی ناڕازی لە شەقامەکانی عێراق چارەسەر بکات و بۆیە پێشبینی من ئەوەیە عێراق ڕۆژانێکی دژواری لەبەردەمدایە.

*هەندێ لایەنی عێراقی جەخت لەوە دەکەن کە دەبێ ئەمریکا ناوچەکە و بە تایبەت عێراق چۆڵ بکات؛ بە بڕاوی ئێوە بەمزوانە ئەمریکا بەیکجاری عێراق بەجێدێڵێت؟

ئێمە ڕێز لە هەموو بۆچوون و هەڵوێستی پێکهاتە و ڕەوتەکانی ناو عێراق دەگرین، بروامان وایە کە پەیوەندی و بەرژەوەندییەکانی عێراق و ئەمریکا  وەکوو دوو دەوڵەت لە ئاستێکی بەرزدایە، بەڵام ئێمە داکۆکیمان ئەوەیە سیادەی دەوڵەتی عێراق پارێزراو بێت و هیچ کەس و لایەن و وڵاتێک سیادەی عێراقی پێشێل نەکات و کەس سەروەری عێراق نەشکێنێت. لە گەڵ  ئەوەشدا کشانەوەی ئەمریکا یان مانەوەی لە عێراق بەستراوە بە بڕیاری پەرلەمانی عێراقەوە و بڕیارێکە کە لە ناوەنددا دەدرێت و ڕێککەوتنی سەر دەکرێت و دەنگی پەرلەمان و بڕیاری دەوڵەت کێشەکە یەکلایی دەکاتەوە.

*کورد دژایەتی ئەم هەڵوێستەی کرد و  هەرێمی کوردستان سوورە لە سەر مانەوەی ئەمریکا لە عێراق، بۆچی؟

ئێمە وەکوو کورد پێمان وایە ئەمریکا سەرپەرەشتی هاوپەیمانی دژە تیرۆر دەکات . چونکوو تا ئێستا مەترسییەکانی داعش و تیرۆر هەیە لە هەرێمی کوردستان و هەندێ ناوچەی عێراقیش. بۆیە هەست بەو زەروورەتە دەکەین کە هاوپەیمانی دژە داعش چالاکی هەبێت لە عێراق. بەڵام ئەوە بەو مانا نییە کە هاوسەنگی بترازێت و عێراق دەوڵەتێکی ملکەچی ئەمریکا بێت و ئەمریکا ببێتە باڵادەست لە عێراق و فەرمانڕەوا، بە تەئکید کورد ئەوە قبووڵ ناکات. دەبێ هەموو لایەنێک ڕێز لە سەربەخۆیی و یاساکانی عێراق بگرێت.

*کورد دژی کێشانەوەی ئەمریکا لە عێراقە و ئێران جەخت لەوە دەکات دەبێ ئەمریکا ناوچەکە چۆڵ بکات، ئاڵترناتیوی کورد بۆ ئەوەی پەیوەندی لەگەڵ ئێران نەکەوێتە ژێر کاریگەریی ئەو هەڵوێستەی چی دەبێت؟

 پەیوەندی نێوان کوردی و عێراق درێژخایەن، ستراتێژیک و گرینگە لە هەموو بارێکی ئابووری، فەرهەنگی ، ئەمنی و سیاسی و هەروەها جوگرافیاییەوە، ئێران بە درێژایی مێژوو لە نەهامەتییەکاندا بە هانای کوردی عێراقەوە هاتووە لە کۆڕەوی کورد هەتا شەڕی داعش، ئێران دۆستی هەرێمی کوردستانە. بۆیە بەشێوازێکی هاوسەنگ مامەڵە لە گەڵ ئەم پرسەدا دەکەین و پەیوەندیمان لە گەڵ دوولایەن دەبێت ئێمە دۆستایەتی ئەمریکا ناکەین لە سەر حسابی ئێران یان بەپێچەوانەوە، دەوڵەتی ئێرانیش لەو هاوسەنگی و موعادەلەیە تێدەگات . ئێمە ڕێز لە هەموو پەیوەندییەکانمان لە گەڵ کۆماری ئیسلامی دەگرین و هەموو هەوڵی هەرێمی کوردستان ئەوەیە کە پەیوەندییەکانی لە گەڵ ئێران زیاتر بێتەوە.

*دۆخی ئابووری هەرێمی کوردستان بە هاتنی ڤایرۆسی کۆرۆنا، چی بە سەر هاتووە؟حکوومەت هیچ پلان و بەرنامەیەکی دیاری کراوی ئابووری داوەتە پەرلەمان بۆ پەڕینەوە لەم دۆخە ناحەزە ئابوورییە؟

لە دوای هاتنی کۆرۆنا  هەرێمی کوردستان لە چەن ئاستێکدا زەرەرمەند بووە، کە یەکیان  داهاتی ناوخۆیی هەرێمی کوردستان کە پێش کۆرۆنا زیاتر لە 350 ملیار دیناری عێراقی بووە، ئێستا تەواو دابەزیوە و ئەمە زیانێکی گەورەی ئابووری هەرێمی کوردستان داوە. لە گەڵ ئەوەشدا دابەزینی نرخی نەوت کاریگەریی خراپی لە سەر ئابووری هەرێمی کوردستان بووە، ئێمە پێشتر 750 ملیۆن دۆلار دەستکەوتی نەوتمان هەبووە کە 300 ملیۆنی داهاتەوە بۆ خزێنەی وەزارەتی دارایی کە ئێستا ئەو ڕێژەیە دابەزیوە بۆ 60 ملیۆن دۆلار.

بۆ پەڕینەوە لەم دۆخەش، پەرلەمانی کوردستان داوای لە حکوومەتی هەرێم کردووە کە ڕێککەوتنی گشتگیر لە گەڵ دەوڵەتی ناوەندی بکات بۆ ئەوەی چارەسەری کێشەی مووچەخواران و ئەو پڕۆژانەش کە وەستێندراون بکات.

News Code 31981

نیشانەکان

بۆچوونی ئێوە

You are replying to: .
  • captcha