ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی: لەگەڵ پێشکەوتنی پڕۆسەی تێکەڵکردنی هێز و دامەزراوەکانی ژێر دەسەڵاتی کورد لە حکومەتی کاتی سووریادا، زنجیرەیەک پرسی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی بووەتە هۆی زیادبوونی ناڕەزایی لە ناوچە کوردنشینەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی وڵات؛ دۆخێک کە دەتوانێت تەحەدای نوێ بۆ جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان دیمەشق و SDF دروست بکات.
لە دوایین حاڵەتدا سەدان بارهەڵگری نەوت لە نزیک تەل تەمر وەستان و خۆپیشاندەرانیش بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی ڕێگای خێرای M4 یان داخست و داوای هەڵوەشاندنەوەی ئەو زیادکردنەیان کرد. ئەم ڕێگایە یەکێکە لە ڕێگا سەرەکییەکانی گواستنەوەی نەوت لە کێڵگەکانی قامیشلۆ و ڕەمیلان و داخستنی ڕێگای گواستنەوەی بارهەڵگرەکانی نەوت ڕاگرت.
ناڕەزایەتییەکان دوای ئەوە توندتر بوون کە حکومەتی سووریا نرخی بەنزینی نزیکەی لەسەدا ٣٠ و گازۆیلی بە ڕێژەی لەسەدا ٤٠ بەرزکردەوە.
حکوومەت بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی جیهانی دوای شەڕی ئەمەریکا و ئێران و هەروەها نۆژەنکردنەوەی پاڵاوگەی بانیاس، وەک هۆکارێک بۆ ئەو بڕیارە هێنایەوە.
بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی بە تایبەتی لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سوریا هەستیار بووە، کە سووتەمەنی بە نرخێکی پاڵپشتیکراو لە کاتی کۆنترۆڵکردنی ئەم ناوچانە و کێڵگە نەوتییەکان لەلایەن هێزەکانی سووریاوە دابینکراوە. هەروەها گواستنەوەی کۆنترۆڵی سەرچاوە و دامەزراوەکان بۆ حکومەتی ناوەندی و لابردنی ئەو یارمەتییانە، پێش زیادبوونی ئەم دواییە فشاری ئابووری لەسەر دانیشتووانی زیادکردبوو.
جگە لە پرسی سووتەمەنی، فێرکردنی زمانی کوردیش بووەتە پرسێکی سەرەکی ناڕەزایی. خوێندکارانی قامیشلۆ و حەسەکە لە چەند هەفتەی ڕابردوودا ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر بە بڕیارێکی وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی سووریا.
لە بڕیارەکەدا بۆ یەکەمجار لە مێژووی سووریادا زمانی کوردی وەک زمانی فەرمی فێرکاری ناسێندرا، بەڵام وانەوتنەوەکەی سنووردار کردووە بۆ سێ دانیشتن لە هەفتەیەکدا.
ئەو سنووردارکردنە لە کاتێکدایە کە لە سەردەمی بەشار ئەسەد سەرۆک کۆماردا وانەوتنەوە بە زمانی کوردی لە قوتابخانەکان قەدەغە کرابوو و لە کاتی شەڕی سوریاش دامەزراوە پەروەردەییەکانی سەر بە ئیدارەی خۆسەر لە باکوور و ڕۆژهەڵات سیستەمێکی پەروەردەیی دامەزراند کە زۆرینەی خوێندنی تێدا بە زمانی کوردی بوو.
بابەتێکی دیکە کە کاریگەری لەسەر کەشوهەوای کۆمەڵایەتی ناوچەکە هەبووە، ڕفاندن و کوشتنی سەربازێکی پێشووی هەسەدە بوو لە حەسەکە. ناوبراو دوای ڕێککەوتنی نێوان سەرکردایەتی هێزەکانی (هەسەدە) و دیمەشق پەیوەندی بە سوپای سوریاوە کردبوو، بەڵام سەرەتای ئەم مانگە لەلایەن کۆمەڵێک عەرەبەوە ڕفێندرا و کوژرا. ئەم ڕووداوە نیگەرانییەکانی لەبارەی ئاسایشی ئەو هێزانەی کە لە چوارچێوەی پڕۆسەی یەکگرتنەوە دەچنە پاڵ پێکهاتەکانی حکومەتی سوریا، دروستکردووە.
لە دوای ئەم پێشهاتانەش زیندانی کۆبانی شایەتی ئاژاوەگێڕیی زیندانییەکان و ئاگرکەوتنەوە بوو کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی نۆ زیندانی. مەزلوم عەبدی، فەرماندەی پێشووی هێزەکانی سووریای دیمۆکرات و ڕاوێژکاری ئێستای ئەحمەد شەرع، بۆ بەشداریکردن لە پرسەی قوربانییەکان چووە کۆبانی و هەوڵیدا ڕێگری لە پەرەسەندنی گرژییەکان بکات.
دانیشتوویەکی کۆبانی سەبارەت بە لێکەوتەکانی ناڕەزایی هەنووکەیی لە پڕۆسەی یەکگرتن هۆشداری دا و وتی: زیادبوونی گرژی لە کۆمەڵگادا دەتوانێت کاریگەری لەسەر جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە هەبێت.
هەروەها چارەنووسی هێزە ژنەکانی SDF پرسێکی دیکەی چارەسەرنەکراوی دانوستانەکانی یەکگرتنە. یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) کە ڕۆڵێکی گرنگی لە شەڕی داعشدا هەبووە، دەیانەوێت هێزەکانیان لە پێکهاتەی هێزە ئەمنییەکانی وەزارەتی ناوخۆی سووریادا یەکبخرێن.
بەپێی پێشنیازی یەپەژە، هێزە ژنەکانی گرووپەکە دەتوانن وەک فەوجێک لە بەشی ئۆپەراسیۆنە تایبەتەکانی وەزارەتی ناوخۆ کاربکەن. بەڵام ناکۆکی لەسەر بوونی ژنان لە یەکەکانی ئۆپەراسیۆنی تایبەتدا هەیە. هەروەها یەپەژە داوای کردووە هێزەکانی لە ناوچەی حەسەکە و حەلەب بەردەوام بن لە چالاکییەکانیان؛ بابەتێک کە فەرماندەیی ئەو هێزە دەڵێت لەگەڵ حکومەتی سووریا لەسەری لە گفتوگۆدایە.
لە ئێستادا نزیکەی هەزار و ٥٠٠ ژن لە یەپەژە خزمەت دەکەن، ئەو ڕێژەیە لە لووتکەی نزیکەی پێنج هەزار ئەندام دابەزیوە.
فەرماندەیی یەپەژە جەختی لەوە کردووەتەوە کە پاراستنی سروشت و پێکهاتەی ئەو هێزە بۆ پاراستنی ژنان و بزووتنەوە و ناوچەکە گرنگە.
سەرەڕای ئەم ناکۆکییانە، جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان دیمەشق و هێزەکانی سووریای دیموکرات بەردەوامە. ڕێککەوتنەکە کە لە مانگی یەکدا دوای چەند هەفتەیەک شەڕی نێوان هەردوولا ئەنجامدرا، جگە لە وەستاندنی شەڕەکە، چوارچێوەیەکی بۆ یەکخستنی وردە وردەی هێزەکانی SDF و گواستنەوەی دامودەزگاکانی ژێر دەسەڵاتی ئەو بۆ قەوارەی حکومەتی ناوەندی دروستکردووە.
پێشهاتەکانی ئەم دواییە دەریدەخەن کە جێبەجێکردنی ئەم ڕێککەوتنە تەنیا لە بابەتی سەربازیدا سنووردار نییە و پرسەکانی وەک مافی کورد، ڕاهێنانی زمانی کوردی، پێگەی هێزی ژن، نرخی سووتەمەنی، بارودۆخی ئابووری و شێوازی بەڕێوەبردنی باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریاش دەتوانن کاریگەرییان هەبێت لەسەر پێشکەوتنەکانی.
لە لایەکی دیکەوە نیگەرانی لە دەست دانی ماف و دەستکەوتەکان لە سەردەمی خۆبەڕێوەبەریدا لە نێو بەشێک لە کۆمەڵگای کوردیدا بەردەوامە. کوردەکان کە پێش دەستپێکردنی شەڕی ناوخۆی سووریا نزیکەی لەسەدا ١٠ی دانیشتوانی وڵاتەکەیان پێکهێنابوو، لە سەردەمی دەسەڵاتی بنەماڵەی ئەسەددا ڕووبەڕووی سنووردارکردنی جۆراوجۆر بوونەتەوە و لە کاتی شەڕدا توانیان پێکهاتەی سیاسی و سەربازی و پەروەردەیی سەربەخۆ لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا دروست بکەن.
ئێستا لەگەڵ گەڕانەوەی وردە وردەی کۆنترۆڵی حکومەتی ناوەندی بۆ ئەو ناوچانە، چۆنیەتی پاراستنی ماف و دەستکەوتەکانی کورد لە پێکهاتە نوێیەکەی سوریادا بووەتە یەکێک لە پرسە بنەڕەتییەکانی پڕۆسەی یەکگرتن.
بە گشتی بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی، ناڕەزایەتییە کۆمەڵایەتییەکان، پرسی پەروەردەی زمانی کوردی، ڕووداوە ئەمنییەکان و ناکۆکی لەسەر ئایندەی هێزە ژنەکان نیشان دەدەن کە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان دیمەشق و هێزەکانی SDF لەبەردەم کۆمەڵێک تەحەدای هاوکاتدایە.
لە هەمان کاتدا بەردەوامی دانوستانەکان و جێبەجێکردنی وردە وردەی ڕێککەوتنەکە ئەوە دەردەخات کە پرۆسەی یەکگرتن هێشتا بەردەوامە و تا ئێستا هەردوولا توانیویانە ڕێگری بکەن لە گەڕانەوە بۆ ململانێی بەرفراوان.
Your Comment