ئاژانسی هەواڵی مێهر-گرووپی سیاسەت: بانگەشەی نوێی دۆناڵد ترامپ سەبارەت بە بوونی کەناڵێکی پەیوەندی پشت پەردەی نێوان ئەمریکا و سپای پاسداران، نەک نیشانەی گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە لە پەیوەندییەکانی نێوان تاران و واشنتۆن، وێنەیەک لە حیساباتە شڵەژاوەکانی کۆشکی سپی لە بەرامبەر واقیعەکانی سەر زەویدا دەخاتە ڕوو. وتەبێژی سپای پاسداران بە توندی ئەم بانگەشەیەی ڕەتکردەوە و بە "وەهمەکانی دەرەنجامی شکست" ناوی برد و جەختی لەوە کردەوە کە سپای پاسداران "قۆڵ و زمانی دەسەڵاتی نەتەوەی ئێرانە" و لە مەیدانەکەدا بیروڕای خۆی دەخاتە ڕوو.
ئێستا پرسیاری سەرەکی ئەوەیە کە بۆچی لە هەمان کاتدا کە فشارە سیاسی و سەربازییەکان توندتر دەبنەوە، واشنتۆن هەستی بە پێویستی کردووە کە گێڕانەوەیەک لەسەر "دانوستاندنە نهێنییەکان" دروست بکات؟
ئەوەی لەم چەند ڕۆژەی دواییدا لە واشنتۆنەوە پێگەیشتووە، زیاتر لە نیشانەی دەستپێشخەری سیاسییە، بەڵکوو هەوڵێکە لەلایەن کۆشکی سپییەوە بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی وێنەیەک کە لە مەیدانی ڕاستەقینەدا لەکەدار بووە.
دۆناڵد ترامپ بانگەشەی ئەوەی کردووە کە کەناڵێکی پەیوەندی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئەمریکا و سپای پاسداران هەیە و گفتوگۆ لەسەر بابەتەکانی پەیوەست بە شەڕ لە ڕێگەی ئەم کەناڵەوە کراوە. بەڵام ئەم پاگەندە دەستبەجێ لەلایەن وتەبێژی سپای پاسدارانەوە ڕەتکرایەوە.
لە وەڵامی ئەو پاگەندەیەی سەرۆکی ئەمریکادا، فەریق حوسێن موحێبی، وتەبێژی سپای پاسداران ڕوونیکردەوە کە پاگەندەی دانوستانەکانی پشت پەردە لەگەڵ سوپای ئەمریکا "وەهمێکە کە لە شکستەوە یەرچاوەی گرتۆتە ".
هەروەها جەختی له سەر ئەوە کردۆتەوه که سپای پاسداران “قۆڵ و زمانی دەسەڵاتی نەتەوەی ئێران و کۆماری ئیسلامییه و له مەیدانەوه به بیری خۆی دەکات”.
ئەم هەڵوێستە فەرمییە یەک پرس ڕوون دەکاتەوە: ئەو گێڕانەوەیەی ترامپ خستوویەتییە ڕوو، ناتوانرێت وەک نیشانەی دانوستانی نێوان ئێران و ئەمریکا هەژمار بکرێت.
واشنتۆن بەدوای "واقیعێکی بەدیل"دا دەگەڕێت
لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا هەندێک لە دەزگاکانی ڕاگەیاندنی ئەمریکی ڕاپۆرتیان لەسەر هەوڵەکانی ئیدارەی ترامپ بۆ دامەزراندنی کەناڵێکی پەیوەندی نافەرمی لەگەڵ لایەنی ئێرانی بڵاوکردەوە. لەم گێڕانەوەیانەدا ناوی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان وەک ناوبژیوانێک هاتووە. بەڵام ئەگەر ئەم جۆرە هەوڵانەش لەلایەن واشنتۆنەوە درابێت، ئەم پرسە زیاتر لە ئاماژەیەک بۆ دانوستانەکانی نێوان تاران و واشنتۆنە، بەڵکوو هەوڵێکە لەلایەن ئەمریکاوە بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەک بۆ پەیوەندیکردن بە لایەنی ئێرانییەوە.
جیاوازی ئەم دوو لێدوانە زۆر گرنگە.
ئەوەی کە ئەمریکا هەوڵ دەدات پەیامەکەی بە ئێران بگەیەنێت، هەرچەندە ئێران چووەتە ناو دانوستانەکانەوە، بەڵام دوو بابەتی تەواو جیاوازن.
پێدەچێت بەشێک لە میدیای ئەمریکی و خودی ترەمپ بە ئەنقەست هەوڵی تێکەڵکردنی ئەم دوو مەسەلەیە دەدەن؛ چونکە قبووڵکردنی واقیعی دووەم تێچووی سیاسی قورسی بۆ واشنتۆن هەیە: کە ئەمریکا سەرەڕای هەموو هەڕەشە و گوشار و پاگەندەی باڵادەستی سەربازی، هێشتا پێویستی بە نێوەندگر و کەناڵی نافەرمی هەیە بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ ئێران.
وەڵامی سوپای پاسداران؛ کۆتایی گێڕانەوەیەک
پێویستە لەم چوارچێوەیەدا وەڵامی خێرای سپای پاسداران هەڵسەنگێندرێت. سەردار موحێبی نەک هەر بوونی دیالۆگی پشت پەردە لەگەڵ ئەمریکا ڕەتکردەوە، بەڵکو جەختی لە پرەنسیپێکی گرنگ کردەوە: پرسە دیپلۆماسییەکان ڕێباز و پارێزەری تایبەتیان هەیە، هەروەها سپای پاسداران ئەرک و لۆژیکی خۆی پەیڕەو دەکات.
ئەم هەڵوێستە لە ڕاستیدا وەڵامێکی ڕاستەوخۆیە بۆ یەکێک لە ئامانجەکانی گێڕانەوەی ئەمریکی؛ بۆ چاندنی ئەو بڕوایەی کە کەلێنێک لە نێوان بەشە جیاوازەکانی حکومەتی ئێراندا هەیە سەبارەت بە چۆنیەتی ڕووبەڕووبوونەوەی ئەمریکا و واشنتۆن دەتوانێت لە ڕێگەی کەناڵێکی دیاریکراوەوە بە جیا کاریگەری لەسەر بڕیاردەرانی سەربازی ئێران هەبێت.
بەڵام ئەوەی وتەبێژی سپای پاسداران ڕایگەیاندووە، تەواو پێچەوانەی ئەم وێنەیەیە.
سپای پاسداران خۆی وەک “قۆڵ و زمانی دەسەڵاتی نەتەوەی ئێران” دەناسێنێت و جەخت لەوە دەکاتەوە کە لۆژیکی ئەم دامەزراوەیە لە ڕووبەڕووبوونەوەی دوژمندا لۆژیکی مەیدانەکە؛ نەک یاری میدیایی و گێڕانەوەی سیاسی.
بۆچی ترامپ باس لە "دانوستانی نهێنی" دەکات؟
دەبێت لە هەلومەرجی سەختی ئەمریکادا بەدواداچوون بۆ وەڵامەکە بکرێت. لە لایەک کۆشکی سپی ناتوانێت بە سادەیی لە زمانی هەڕەشە و گوشار پاشەکشە بکات، چونکە پاشەکشەیەکی لەو شێوەیە لە کەشوهەوای سیاسی ئەمریکادا دەکرێت وەک شکست لێکبدرێتەوە. لە لایەکی تریشەوە بەردەوامی ئەو گرژییە، تێچووی ئابووری و سیاسی خۆیشی بەسەر واشنتۆندا دەسەپێنێت.
لەم جۆرە هەلومەرجەدا ستراتیژێکی هاوبەش بۆ حکومەتەکان بریتییە لە بەڕێوەبردنی ڕای گشتی لە ڕێگەی شەڕی گێڕانەوەکانەوە.
ترامپ بە ئیدیعاکردنی بوونی کەناڵێکی پەیوەندی لەگەڵ سپای پاسداران، دەتوانێت لە یەک کاتدا چەند پەیامێک بگەیەنێت:
یەکەم، کە ئەمریکا هێشتا دەستپێشخەرییەکەی هەیە؛ دووەم: کەناڵەکانی پەیوەندی لەگەڵ ئێران دا نەخراون؛ و سێیەم، کە واشنتۆن بژاردەی دیکەی هەیە بۆ بەڕێوەبردنی قەیرانەکە.
بەڵام وەڵامی فەرمی سپای پاسداران تەحەدای ئەم وێناکردنەی کردووە.
«وەهم لە شکست» واتای چییە؟
ئەو دەستەواژەیەی وتەبێژی سپای پاسداران بەکاری هێناوە، تەنیا وەڵامێکی میدیایی نییە؛ بەڵکوو دەتوانرێت بە هەڵسەنگاندنێکی سیاسی-ئەمنی بۆ دۆخی ئەمریکا هەژمار بکرێت.
کاتێک زلهێزێکی گەورە، دوای ئەوەی گوشارێکی بەرفراوان دروست دەکات، پەنا بۆ گێڕانەوەی نافەرمی و نێوەندگرەکان دەبات بۆ سەلماندنی بوونی کەناڵێکی پەیوەندی لەگەڵ ڕکابەرەکەیدا، ئەمە دەتوانێت نیشانەی سەختی بێت لە پێشخستنی ئامانجە سەرەکییەکانیدا.
لەم جۆرە بارودۆخانەدا، بنیاتنانی گێڕانەوەی "دانوستاندنەکانی پشت پەردە" دەتوانێت بۆشایی دەستکەوتێکی ڕاستەقینە پڕبکاتەوە. ئەگەر ڕێککەوتنێک هەبێت، پێویستە بتوانرێت قسەی لەسەر بکرێت. ئەگەر دانوستانەکان لە ئارادایە، پێویستە نیشانەکانی ئەوە لە هەڵسوکەوتی هەردوولادا ببینرێت.
بەڵام کاتێک پرەنسیپی دانوستان لەلایەن لایەنی ئێرانییەوە ڕەتدەکرێتەوە، پێداگری لەسەر تیشک خستنە سەر "کەناڵی نهێنی" زیاتر لە ئۆپەراسیۆنێکی میدیایی دەچێت نەک پێشهاتێکی دیپلۆماسی.
پێدەچێت لەم نێوانەدا بۆیە ناوی نێچیرڤان بارزانی هاتووە، چونکوو بنەماڵەی بارزانی و سەرکردە کوردەکانی عێراق پەیوەندی تۆکمەی سیاسی، فەرهەنگی و دۆستایەتییان لەگەڵ بەرپرسانی ئێران هەیە و هاوکات پەیوەندی ئەمریکا و هەولێریش زۆر باشە و ڕەنگە بەو شێوە هەواڵەکە وا بنوێنێت کە ئاساییە!
لە کەسایەتییشدا نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان کەسایەتییەکی میانەڕەوە کە لای لایەنەکانی عێراق، هەموو ناوچەکە و جیهانیش ناسراوە و جێی متمانەیە و عەرەبەکانی ناوچەکە، تورکیا ، ئەورووپا و ئەمریکاش قبووڵی دەکەن، بۆیە دەزگای ترامپ ناوی ئەوی هێناوە وەک نێوبژیوانی نهێنی.
بەڵام بەرپرسانی ئێرانی وتیان بەرپرسان و هەندێ لە میدیاکانی ئەمریکا قسەی قۆڕ و درۆی زۆر دەکەن.
Your Comment