بە پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەم ڕاپۆرتە لە هەلومەرجێکدا بڵاوکراوەتەوە کە شەڕی چل ڕۆژەی ئێران و ئەمریکا زۆرێک لە هاوکێشە تەقلیدییە ئەمنییەکانی ناوچەکەی گۆڕیوە و تەحەدای نوێی لە ڕووی ئاسایشی بنکەکانیەوە خستۆتە بەردەم واشنتۆن.
لە ماوەی دەیان ساڵی ڕابردوودا ئەمریکا بوونی سەربازیی بەرفراوانی خۆی لە کەنداوی فارس بە یەکێک لە ئامرازە هەرە گرنگەکان بۆ جێبەجێکردنی دەسەڵات لە ڕۆژئاوای ئاسیا زانیوە. تۆڕێک لە بنکەی ئاسمانی، دەریایی و لۆجستیکی لە قەتەر، بەحرەین، کوێت، ئیمارات و وڵاتانی دیکەی ناوچەکە بە شێوەیەک داڕێژرابوو کە ڕێگە بدرێت بە وەڵامدانەوەی خێرا بۆ هەر قەیرانێکی ناوچەیی.
ئەم تەلارسازییە ئەمنییە لەسەر ئەو گریمانەیە بوو کە ئەم بنکانە تاڕادەیەک پارێزراون و لە ئەگەری ڕوودانی ململانێدا، ئەمریکا دەتوانێت ئۆپەراسیۆنی سەربازی ئەنجام بدات بەبێ ئەوەی نیگەرانی جددی هەبێت لە لاوازی ژێرخانەکەی.
بەڵام شەڕی ئەم دواییە بە جددی ئەم گریمانەیەی خستە ژێر پرسیارەوە. بۆ یەکەمجار بەشێکی بەرچاو لە بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە بەر هێرشی ڕاستەوخۆی مووشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کەوتن.
بەبێ گوێدانە قەبارەی زیانەکان، ئەوەی گرنگتر بوو، نیشاندانی توانای ئێران بوو بۆ بە ئامانجگرتنی ژێرخانی گرنگی ئەمریکا لە سەرانسەری ناوچەیەکی فراوانی ناوچەکەدا.
ئەم پەرەسەندنە نیشانی دا کە مەودای کورتی جوگرافی نێوان بنکەکانی ئەمریکا و سنوورەکانی ئێران نەبووە بە سوودێکی ئۆپەراسیۆنی، بەڵکوو بووەتە لاوازییەکی ستراتیژی.
هەروەها بڵاوبوونەوەی وردە وردەی ڕاپۆرتەکان سەبارەت بە زیانگەیاندن بە هەندێک دامەزراوە سەربازییەکانی ئەمریکا تەنانەت زیاتر لە پێشووتر تیشکی خستە سەر ئەم بابەتە. هەرچەندە واشنتۆن هەوڵی داوە وردەکارییەکانی ئەم زیانانە سنووردار بکات، بەڵام بڵاوبوونەوەی وێنەی مانگی دەستکرد و ڕاپۆرتی میدیایی و شیکارییەکانی دامەزراوە هزرییەکان وایکردووە باس لە لاوازی بنکەکانی ئەمریکا ببێتە بابەتێکی سەرەکی لە بازنەی ئەمنیدا.
پرسیاری سەرەکی ئەوە نییە کە ئایا ئەم بنکانە بەرەوڕووی هێرش دەبنەوە؛ ئەوە ئەوەیە کە چۆن ئەمریکا دەتوانێت تێچووی لاوازییان کەم بکاتەوە.
لەم چوارچێوەیەدا، ڕاپۆرتی ئۆرشەلیم پۆست سەبارەت بە ڕەچاوکردنی گواستنەوەی هەندێک بنکە لە کەنداوی فارسەوە زیاترە لە بڕیارێکی لۆجستی، ڕەنگدانەوەی پێداچوونەوە بە حیساباتی ئەمنی واشنتۆنە.
گواستنەوە یان ڕێکخستنەوەی بنکەکان بە واتای قبووڵکردنی ئەو ڕاستییەیە کە ڕێکخستنی سەربازیی ڕابردوو چیتر وەڵامی ژینگەی ئەمنی نوێ ناداتەوە. کاتێک زلهێزێکی سەربازی ناچار دەبێت دووری هێز و کەرەستەکانی له مەیدانی هەڕەشەوه به مەبەستی پاراستنی ئاسایشی خۆیان زیاد بکات، له ڕاستیدا دان به گۆڕانی بارودۆخی ڕێگریکردندا ناوه .
خاڵێکی گرنگی دیکە ئەوەیە کە ڕێگریکردن تەنیا بە مانای ڕێگریکردن لە شەڕ نییە. یەکێک لە گرنگترین نیشاندەرەکانی ڕێگریکردن، ناچارکردنی لایەنی بەرامبەرە بۆ گۆڕینی ڕەفتارەکانی، گۆڕینی پێکهاتەی سەربازی خۆی، یان زیادکردنی تێچووی ئۆپەراسیۆنەکان. ئەگەر ئەمریکا ناچار بێت بەشێک لە ژێرخانی سەربازی خۆی بگوازێتەوە بۆ ناوچە دوورەکان، ئەم کارە بە مانای زیادبوونی کاتی وەڵامدانەوە، زنجیرەیەکی دابینکردنی ئاڵۆزتر، زیادبوونی تێچووی لۆجستی و کەمبوونەوەی نەرمی ئۆپەراسیۆنەکان دەبێت. بە واتایەکی تر، تەنانەت بەبێ ململانێیەکی نوێش، ئێران توانیویەتی بەشێک لە تێچووی ستراتیژی بەسەر ئەمریکادا بسەپێنێت.
لە لایەکی دیکەوە ئەگەری گواستنەوەی بنکەکان تەنیا کاریگەری لەسەر ئەمریکا نابێت. هەروەها ئەو وڵاتانەی میوانداری ئەم بنکانە دەکەن، ڕووبەڕووی پرسیاری نوێ دەبنەوە سەبارەت بە داهاتووی ڕێکخستنە ئەمنییەکانی ناوچەکە. لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بوونی سەربازی ئەمریکا یەکێک لە پێکهاتە سەرەکییەکانی دەستەبەرکردنی ئاسایشی ئەو وڵاتانە بووە.
ئەگەر ئەم ئامادەبوونە بگۆڕێت یان تەرکیزەکەی کەم ببێتەوە، سروشتییە کە ئەکتەرە ناوچەییەکانیش ناچاربن بە حیساباتی ئەمنی خۆیاندا بچنەوە.
بێگومان پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە گواستنەوەی بنکەکان بەو مانایە نییە کە ئەمریکا لە ناوچەکە دەربچێت. واشنتۆن هێشتا بەرژەوەندی ستراتیژی فراوانی لە ڕۆژئاوای ئاسیا هەیە و پێناچێت دەستبەرداری ئامادەبوونی سەربازی خۆی بێت.
بەڵام جیاوازی گرنگ ئەوەیە کە لە کاتێکدا ئەمریکا پێشتر بڕیاری لەسەر چۆنیەتی بەکارهێنانی بنکەکانی دەدا، ئێستا دەبێت پێش ئەوەی هەر بڕیارێکی ئۆپەراسیۆنی بدات، فاکتەری لاوازی ئەو بنکانە بگرێتەوە. ئەم گۆڕانکارییە، لە کاتێکدا ڕەنگە وەک گۆڕانکارییەکی جوگرافی دەرکەوێت، بەڵام لە ڕاستیدا ڕەنگدانەوەی گۆڕانکارییە لە ژینگەی خۆپاراستن لە ناوچەکەدا.
لە کۆتاییدا، تەنانەت ئەگەر سیناریۆی گواستنەوەی بنکەکان بە تەواوی جێبەجێ نەکرێت، هەر بیرۆکەی ڕەچاوکردنی بژاردەیەکی لەو جۆرە پەیامێکی گرنگ هەڵدەگرێت: کە جەنگی چل ڕۆژە تەنها ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی کاتی نەبووە، بەڵکوو کاریگەری لەسەر حیساباتی ئەمنی ئەمریکاش هەبووە. کاتێک زلهێزێکی وەک ئەمریکا ناچار دەبێت بیر لە شوێنی بنکەکانی بکاتەوە، دەکرێت بڵێین هاوکێشەکانی ڕێگریکردن بە بەراورد بە ڕابردوو گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە.
لەم ڕوانگەیەوە، بەهای ستراتیژی ڕاپۆرتی جروزالم پۆست لە هەواڵی گواستنەوەی بنکەکەدا نییە، بەڵکوو لە دانپێدانانی بێدەنگانەیە بەو ڕاستییەی کە توانای مووشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران ئێستا بووەتە یەکێک لە بگۆڕە دیاریکەرەکان لە دیزاینی هەڵوێستی سەربازی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.
Your Comment