ئۆپراسیۆنی سەربازیی سوپای عێراق لە کەرکووک یاساییە

"ئەمین حەتیت" کارناسی لوبنانی بە ئاماژە بە یاسایی بوونی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی هێزەکانی عێراقی لە پارێزگای کەرکووک جەختی کرد کە ئەنجامی ڕیفراندۆمی نایاسایی هەرێمی کوردستان دەبێ هەڵوەشێتەوە.

ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی – ڕامین حسێن ئابادیان: حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرانی عێراق فەرمانی بە هێزە سەربازییەکانی ئەو وڵاتە داوە کە بە یارمەتیی هێزی خۆجێی و پێشمەرگە ئاسایشی کەرکووک دابین بکەن.  ئەوە لە کاتێکدایە کە حەیدەر عەبادی حەوتەی ڕابردوو مۆڵەتی ٤٨ کاتژمێرەی دایە هێزەکانی پۆلیسی فیدراڵ بۆ چوونە ناو کەرکووک. کەناڵی تەلەڤیزیۆنیی "الجزیره" لەوبارەوە ڕاپۆرتی دا کە لە نێوان هێزەکانی پێشمەرگە و هێزی چەکداریی عێراق شەڕی و پێکدادانی تۆپخانەیی ڕووی داوە.

ئەفسەرێکی پێشمەرگە ڕایگەیاندووە کە لەو پێکدادانە تۆپخانەی سوپای عێراق و هێزە کوردەکان یەکتریان کردۆتە ئامانج. جگە لەوە هێزەکانی عێراقی کۆنتڕۆڵی تەواوی شارۆچکەی پیشەسازی، ناوچەگەلی تورکەلان، یابجی، دامەزراوەی گازی باکوور، ناوەندی پۆلیس و وزەخانەی کارەبای کەرکووک و پاڵاوگەیەکی نزیکی دامەزراوەی گازی-یان گرتۆتە دەست و وێرای پێشڕەویی هێزەکانی عێراقی، ئۆپەراسیۆنەکان بەردەوامن. لە لایەکی دیکەوە  سەرۆکی ئەرکانی هێزی پێشمەرگە بە "العربی الجدید"ی وتووە کە هێزەکانی پێشمەرگە خەریکی بەرگرین و هیچ بڕیارێک بۆ پاشەکشێ لە ئارادا نییە.

هەر لەو پەیوەندییەدا وتووێژێکمان لە گەڵ "ئەمین حەتیت" شرۆڤەکاری پرسی سەربازیی لوبنان ئەنجام داوە کە لە خوارەوە دەیخوێننەوە:

* هەر وەک دەزانن هێزەکانی عێراقی لەمدواییەدا ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی بەربڵاویان بۆ کۆنتڕۆڵ کردنەوەی ناوەندە سەربازی و کێڵگە نەوتییەکانی پاریزگای کەرکووک دەستپێکردووە. ڕای ئێوە لەبارەی ئەو ئۆپەراسیۆنانە چیە؟ ئایا ئەو هەنگاوەی بەغدا بە پێوەری دەستووری عێراق ئەنجام دەدرێت؟

ـ بۆ لێکدانەوەی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی هێزەکانی عێراقی لە پێناو کۆنتڕۆڵ کردنەوەی بنکە سەربازی و دامەزراوە نەوتییەکانی کەرکووک دەبێ لە قۆناغی یەکەمدا سەرنج بدەینە ئەو خاڵە گرینگە کە کەرکووک کەوتۆتە دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان و ئەوە بەو مانایە کە ئامادەبوونی هێزی پێشمەرگە لە کەرکووک و ناوچە جێ ناکۆکەکانی بەغدا و هەولێر، ڕواڵەتێکی یاسایی نییە.

خاڵی دووهەم ئەوەیە کە دەوڵەتی بەغدا مافی ئەوەی هەیە کە لە پێناو تەواوەتی سەرزەوینیی خۆی تەواو هەوڵەکانی بخاتەگەڕ. ئەمڕۆش ئۆپەراسیۆنی سەربازی لە پارێزگای کەرکووک لە پێناو ئەو هەوڵانە و بۆ پاراستنی تەواوەتی سەرزەوینیی عێراق ئەنجام دەدەرێت.

* هەندێک لە سەر ئەو بڕوایەن کە هەنگاوی سەربازیی دەوڵەتی بەغدا لە پارێزگای کەرکووک بۆ وەرگرتنەوەی ناوەندە ئەمنی و کێڵگە نەوتییەکانی ئەو پاریزگایە، بە جۆرێک شەڕی براکوژی و پێشێل کردنی ڕۆحی نەتەوەپەرەستی لە لایەن بەرپرسانی بەغدایە. ئێوە چۆن دەڕواننە ئەو بابەتە؟

ـ حکوومەتی هەولێر تا ئێستا پێشگری کردووە لە ڕۆڵ‌ گێرانی یاسایی دەوڵەتی بەغدا لە پاریزگای کەرکووک. بە پێی دەستووری عێراق تەواو سەرزەوینەکانی ئەو وڵاتە لە ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی بەغدایە. ئەگەرچی کەرکووک یەکێکە لە ناوچە جێ ناکۆکەکانی عێراق، بەڵام لە دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستانە.

هەر بەو پێیە، دیارە ئەنجامدانی ئەو جۆرە ئۆپەراسیۆنە سەربازییە لە چوارچێوەی دەستووری عێراق و بە ئامانجی پاراستنی تەواوەتی سەرزەوینیی ئەو وڵاتە لە ڕووی ناچارییەوەیە. بە دڵنیاییەوە دەبێ بڵێین کە ئەگەر دەوڵەتی عێراق بۆ وەرگرتنەوەی ناوەندە سەربازی و کێڵگە نەوتییەکانی ئەو پاریزگایە هەوڵی نەدەدا، بە کردەوە لە ئەنجامدانی ڕۆڵی نیشتمانی خۆی کەمکاری نواندبوو و ئەرەکەکانی ڕانەپەڕاندبوو.

* بە بڕوای ئێوە ئایا ئۆپەراسیۆنی سەربازیی ئێستای بەغدا لە پاریزگای کەرکووک دەتوانێ پێشەکییەک بێت بۆ دانیشاندنی بەرپرسانی هەرێمی کوردستان لە سەر میزی دانوستان و گفتوگۆ سەبارەت بە قەیرانی سیاسیی ئەم دواییە؟ ئایا هەولێر پاش ئەو ئۆپەراسیۆنە و بینی گەژی و پێداگریی دەوڵەتی ناوەندی لە هەڵوێستی خۆی پاشگەز دەبێتەوە؟

ـ بە بڕوای من هەر جۆرە گفتوگۆیەک لە نێوان لایەنە عێراقییەکان دەبێ بە پێوەری دەستووری ئەو وڵاتە بێت. تەورە جێ ناکۆکەکانی نێوان بەغدا و هەولێر دەبێ بە پێوەری دەستووری عێراق تاوتوێ بکرێت. بە بڕوای من ئۆپەراسیۆنی سەربازیی کەرکووک ناتوانێت پێشەکییەک بۆ دەستپێکردنی ڕەوتی سیاسی لە عێراقدا بێت. دەسپێکردنی ڕەوتی سیاسی لەو وڵاتەدا پێویستی بە ئیرادەی سیاسییە و تا کاتێک کە ئیرادەی سیاسی لە ئارادا نەبێ، گفتوگۆیەکیش لە ئارادا نابێت.

* دەوڵەتی عێراق ڕایگەیاندووە کە مەرجی دەسپێکردنەوەی گفتوگۆی سیاسی لە گەڵ هەولێر هەڵوەشاندنەوەی یەکجاریی ئەنجامی ڕیفراندۆمی نایاسایی لە هەرێمی کوردستانە. ئێوە ئەو هەڵوێستەی بەغدا هەمبەر بە بەرپرسانی هەولێر چۆن لێک دەدەنەوە؟

ـ بێ گومان ئەو ڕیفراندۆمەی لە هەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، نایاساییە و بە پێی دەستووری عێراق هیچ لایەنێک مافی ئەوەی نییە بە بێ مۆڵەتی دەوڵەتی ناوەندی ڕیفراندۆمی بەڕێوە ببات. کەواتە، مەرجی دەوڵەتی بەغدا بۆ لە سەرگرتنەوەی گفتوگۆ و دانوستانە سیاسییەکان لە پێناو دەرچوون و تێپەڕبوون لەو قەیرانەی ئێستا ژیرانەیە. ئەنجامی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان سەرەتا دەبێ هەڵوەشێتەوە بۆ ئەوەی گفتوگۆکانی نێوان لایەنە ناکۆکەکانی بەغدا و هەولێر، دەست پێبکات. پێدەچێت کە بە ئاوردانەوە لە ئۆپەراسیۆنی سەربازیی ئێستای کەرکووک، بەرپرسانی هەولێر زیاتر دەڕواننە ئەو پرسە و لەوبارەوە بیر دەکەنەوە.

News Code 13674

نیشانەکان

بۆچوونی ئێوە

You are replying to: .
  • 2 + 15 =