بە پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، لەو ڕۆژانەی کە ناڕەزایەتی سەندیکاییەکان لە وڵاتدا بەردەوامە، شەقامی هەندێک شار بووەتە گۆڕەپانی گێڕانەوەی جیاواز لە هەوڵی دەربڕینی داواکارییە ئابوورییەکانی خەڵک؛ لە کۆبوونەوەی ڕۆژانەی سەندیکاکانەوە تا دەگاتە بزووتنەوەکان کە لە شەودا ڕەهەندی دیکەیان گرتۆتەبەر.
ئەوەی لە ڕاپۆرت و شیکارییەکانی ئەم ڕۆژانەدا دەردەکەوێت دوو جۆری جیاوازی کردەی کۆمەڵایەتییە: ناڕەزایەتی سەندیکا و کۆمەڵایەتی کە ڕەگ و ڕیشەی لە نیگەرانییە ئابوورییەکاندا هەیە، هەروەها ڕووداوەکانی شەوانە کە سروشتیان زۆر ئاڵۆزترە و لە تەنیا داواکارییەک بۆ بژێوی ژیان تێدەپەڕێت مەبەست لێیان ئاژاوە نانەوەیە.
ناڕەزایەتیەکانی سەندیکایی و ئابووری لە وڵاتدا پێشینەیەکی مێژوویی هەیە و لێکۆڵەران بە دەربڕینێکی ڕاستەوخۆی ناڕەزایەتی خەڵکی دەزانن؛ گردبوونەوەکان کە بەزۆری لە ڕۆژدا بە داواکاری ڕوون و ئاشکرای وەک زیادکردنی مووچە و باشترکردنی بارودۆخی بازرگانی و بژێوی ژیان و چاکسازی لە سیاسەتە ئابوورییەکان ئەنجام دەدرێن و لە چوارچێوەیەکی مەدەنیدا دەمێننەوە، ئەم ناڕەزایەتیانە بە شێوەیەکی نەریتی "ڕاستەوخۆ"ن و ڕاستەوخۆ لەسەر شەقامەکان بەڕێوەدەچن و سروشتێکی سەندیکای کرێکارانەیان هەیە نەک سیاسی و ئایدیۆلۆژی.
لە بەرامبەردا ئەو ڕووداوانەی شەوانە کە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا لە هەندێک شاردا ڕوویاندا، هەرچەندە بە ڕواڵەت بەشێکن لە هەمان شەپۆلی ناڕەزایی، بەڵام لە ڕووی جەوهەری و ڕەفتارەوە جیاوازن لە ناڕەزایەتییەکانی سەندیکاکان.
شەوانە ژیانی شەقامەکان، دروشمە سیاسییە دەنگ بەرزەکان، گیرانی ڕێگاکان و هەندێک جار توندوتیژی ، نەک تەنها دەربڕینی داواکارییەکی ئابووری نیە، بەڵکوو نیشانەی هاتنە ناوەوەی فاکتۆر و ڕەوتی دیکەیە بۆ ناو گۆڕەپانەکە؛ ڕەوتەکان کە کەشوهەوای گشتی ناڕەزایی دەقۆزنەوە بۆ تێکدان و بەڵاڕێدابردن.
ئەوەی لێکۆڵینەوەی کۆمەڵایەتی و بەڵگە فەرمییەکانیش جەختی لەسەر دەکەنەوە ئەوەیە کە ناڕەزایەتی سەندیکاکان، کاتێک لەسەر ڕێچکەی خۆیان دەمێننەوە، بەرهەمێکی ئاسایی فشاری ئابوورییە و بە گشتی لە ڕۆژدا ئەنجام دەدرێت و کەمتر دەبێتە هۆی توندوتیژی، لە کاتێکدا هەڵسوکەوتی بەکۆمەڵی شەوانە، بەتایبەت ئەوانەی کە دروشمیان هەیە کە لە خواستە ئابوورییەکان تێدەپەڕن و لەگەڵ بوونی تاکی دەمامکدار یان داپۆشراو، هەوڵدان بۆ ڕاکێشانی ناڕەزایەتییەکان بۆ ناو گۆڕەپانێکی سیاسی و ئەمنی.
بۆ نموونە زۆربەی ناڕەزایەتییەکانی ئەم دواییە کۆبوونەوەی ڕۆژانەی سەندیکاکان بووە، هەندێک جار دووکانەکان داخراون و بازرگانان و سەندیکاکان داوای بیستنی دەنگیان دەکەن. ئەمانە دەرکەوتەی داواکارییەکی مەدەنین کە لە چوارچێوەی فشاری ئابووریدا جێگەی تێگەیشتن و پاساون.
بەڵام ئەو ڕاپۆرت و گرتە ڤیدیۆییانەی کە لە هەندێک لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاودەکرێنەوە، وێنەیەکی دیکەش نیشان دەدەن، کۆبوونەوەی شەوانە، بە دروشمی نۆرم شکێن، داخستنی شەقامەکان و توندوتیژی ناوبەناو کە زیاتر لە ڕووداوە ئەمنییەکان دەچن لە ناڕەزایەتییەکانی سەندیکاکان.
ناڕەزایەتی مەدەنی چوارچێوەیەکی دیاریکراوی هەیە، سەرنجی لەسەر داواکارییە تایبەتەکانە، توندوتیژیی ئامانجدار نییە و بەزۆری لە کاتی ڕۆژدا ڕوودەدات؛ لە کاتێکدا ئاژاوەگێڕی هەڵسوکەوتێکە لە دەرەوەی ئەم چوارچێوەیە کە ئامانج لێی دەرەوەی داواکاری سەندیکاکانە، و ئاراستەی لەناوچوون یان گۆڕانکارییە پێکهاتەییەکانی خێرا و نائەمن دەکرێت.
Your Comment