شەڕ لەگەڵ ئێران چۆن سەری ترامپ لە قوڕ دەنێت!

بە پێی ڕاپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، تەحەدایەک کە جگە لە زیادبوونی فشارە ئابوورییەکان لەسەر هاووڵاتیانی ئەمریکا، دەتوانێت کاریگەری لەسەر پێگەی سیاسی کۆمارییەکانیش هەبێت لە سەروبەندی هەڵبژاردنەکانی ناوەڕاستی خولی کۆنگرێسدا.

دوایین ڕاپرسییەکان دەریدەخەن کە زۆرینەی ئەمریکییەکان لە شێوازی بەڕێوەبردنی ئەم قەیرانە لە سەرۆکی وڵاتەکەیان ناڕازین و گومانەکان لە گەیشتن بە ئامانجە ڕاگەیەندراوەکانی واشنتۆن زیادی کردووە.
لەو چوارچێوەیەدا، کریس مێرفی، سیناتۆری دیموکراتەکان و ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا، ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی ئیدارەی ترامپ بەرامبەر ئێران گرتووە و جەختی لەوە کردووەتەوە کە گەلی ئەمریکا ئامادە نییە درێژە بەم ململانێیە بدات و ناکرێت تێچووەکانی بۆ ئەو وڵاتە پشتگوێ بخرێت.

مێرفی، ڕەخنەگرێکی قیرسیچمەی سیاسەتە سەربازییەکانی ئیدارەی ترامپ، لە لێدوانەکانیدا سەبارەت بە بەردەوامبوونی قەیرانەکان، جەختی لەسەر تێچووی دارایی و مەترسییەکانی سەر هێزەکانی ئەمریکا و کاریگەرییە ئەمنییەکانی ئەم سیاسەتانە کردووەتەوە.

هەروەها داوای کۆتایی هێنان بە ململانێکان دەکات و پێی وایە کە کۆنگرێس دەبێت لێپرسینەوە لە بەردەوامبوونی شەڕ بکات.
ناڕەزایی بەربڵاو لە ئەدای ترامپ
داتا نوێیەکانی ڕاپرسییەکان دەریدەخەن کە دژایەتی لەگەڵ شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ ململانێکان لەگەڵ ئێران، بەشێکی بەرچاوی کۆمەڵگای ئەمریکای گرتووەتەوە.

بەپێی ڕاپرسییەکی سەنتەری توێژینەوەی پیو کە لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦دا بڵاوکراوەتەوە، لەسەدا ٦٥ی ئەمریکییەکان ناڕازین لە شێوازی مامەڵەکردنی دۆناڵد ترامپ لەگەڵ کردەوە سەربازییەکانی ئەمریکا دژی ئێران، لەکاتێکدا تەنها لەسەدا ٣٣ی ئەمریکییەکان ڕەزامەندییان لەسەر ئەدای ئەمەریکایە.

ڕاپرسییەکەی 5062 کەسی پێگەیشتوو لە ئەمریکا لە نێوان 28ی ئەیلول تا 4ی تشرینی یەکەم ئەنجامدراوە، گرنگی ئەم ئامارە زیاترە کاتێک بەراورد دەکرێت بە ئەنجامی ڕاپرسییەکەی مانگی ئازار. لەو کاتەدا لەسەدا 61ی بەشداربووان لە ئیدارەی ترەمپ ناڕازی بوون، لە بەرامبەردا 37%ی بەشداربووان ڕەزامەندییان لەسەر ئەدای ترامپ دەربڕی. بەم شێوەیە لە ماوەی چەند مانگێکدا ناڕەزایی زیادی کردووە و پشتگیری لە ئەدای سەرۆک کەمی کردووە.
هەروەها تەنها لەسەدا 34ی ئەمریکییەکان پێیان وایە کە بڕیاری سەرەتایی بەکارهێنانی هێزی سەربازی لەدژی ئێران بڕیارێکی دروست بووە، ئامارەکە چوار خاڵ لەسەدا کەمترە لەچاو مانگی ئادار.
ئەم دۆزینەوانە ئاماژە بەوە دەکەن کە کێشەکە تەنها لە ناکۆکییەکاندا سنووردار نییە سەبارەت بە چۆنیەتی جێبەجێکردنی سیاسەتەکانی ئیدارەی ئەمریکا، بەڵکوو بەشێک لە هەڵسەنگاندنی خەڵکی ئەمریکا بۆ بڕیاری بەکارهێنانی هێزی سەربازی لە پلەی یەکەمدا زیاتر نەرێنی بووە.
گومان لە گەیشتن بە ئامانجەکانی واشنتۆن
نیشانەیەکی دیکەی ناڕەزایی گشتی، زیادبوونی گومانەکانە لە توانای ئیدارەی ترەمپ بۆ گەیشتن بە ئامانجە ڕاگەیەندراوەکانی.

بەپێی هەمان ڕاپرسی سەنتەری توێژینەوەی پیو، لەسەدا 52ی ئەمریکییەکان متمانەیەکی کەمیان بە ئامانجەکانی ئیدارەی ترەمپ لە ململانێ لەگەڵ ئێراندا نییە یان هیچ متمانەیەکیان نییە.

لەبەرامبەردا 24% ڕایانگەیاندووە، متمانەیەکی زۆر یان زۆریان هەیە بۆ گەیشتن بەو ئامانجانە.
لە لایەکی دیکەوە بەشێکی زۆری خەڵکی ئەمریکا پێشبینی ناکەن ئەم قەیرانە لە کورتخایەندا کۆتایی پێبێت. بەگوێرەی ئەنجامی ڕاپرسییەکە، 47%ی بەشداربووان پێشبینی دەکەن کە چالاکییە سەربازییەکانی ئەمریکا دژی ئێران بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک بەردەوام بێت و 30% پێشبینی دەکەن ئەم دۆخە لەنێوان شەش مانگ بۆ ساڵێک بەردەوام بێت.

بەم شێوەیە نزیکەی لەسەدا 77ی بەشداربووان پێشبینی دەکەن کە ململانێکان لانیکەم بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە بەردەوام بێت.
ئەم نیگەرانیانە لە دۆخێکدا سەرهەڵدەدەن کە ململانێیەکی درێژخایەن دەتوانێت تێچووی دارایی و سەربازی زیاتر بەسەر حکومەتی ئەمریکادا بسەپێنێت و فشارەکان لەسەر سەرچاوەکانی وڵات زیاتر بکات. هەر لەبەر ئەم هۆکارەش کەلێنی نێوان بەڵێنەکانی حکومەت سەبارەت بە گەیشتن بە ئامانجەکانی و نیگەرانییەکانی گشتی سەبارەت بە درێژبوونەوەی قەیرانەکان بووەتە یەکێک لە تەرکیزەکانی ڕەخنە لە سیاسەتەکانی ترامپ.
تێچووی ئابووری و نیگەرانییەکان سەبارەت بە سەربازانی ئەمریکا
هەروەها نیگەرانییەکان سەبارەت بە دەرئەنجامە ئابوورییەکانی ململانێکان ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پێکهێنانی ئۆپۆزیسیۆنی گشتیدا. ڕاپرسییەکەی ناوەندی توێژینەوەی پیو دەریدەخات کە لەسەدا 73ی ئەمریکییەکان زۆر یان زۆر نیگەرانن لە بەرزبوونەوەی نرخی بەنزین و سووتەمەنی لە ئەنجامی ململانێکان لەگەڵ ئێران. هەروەها لەسەدا 71ی بەشداربووان نیگەرانی خۆیان دەربڕی سەبارەت بە برینداربوون یان کوژرانی سەربازانی ئەمریکا. سەرەڕای ئەوەش، لەسەدا 58ی بەشداربووان ڕایانگەیاندووە کە زۆر یان تا ڕادەیەک نیگەرانن لە جێگیرکردنی هێزی زەمینی ئەمریکا بۆ ئێران.
ئەم ئامارە ئەوە دەردەخات کە کاریگەرییەکانی ئەم قەیرانە بۆ خەڵکی ئەمریکا تەنیا لە پێشهاتە سەربازییەکاندا سنووردار نییە.

بەرزبوونەوەی تێچووی وزە، ئەگەری پەرەسەندنی ململانێکان و مەترسی قوربانییەکان بۆ هێزەکانی ئەمریکا هەموویان ڕۆڵیان هەیە لە هەڵسەنگاندنی هاووڵاتیان بۆ سیاسەتی حکوومەت.

لەم جۆرە هەلومەرجەدا، درێژەدان بەو ململانێیە دەتوانێت ببێتە پرسێکی بەهێز لە مشتومڕی ناوخۆیی ئەمریکادا، بە تایبەت ئەگەر هاووڵاتیان هەست بکەن کە ئەو تێچوونانەی کە دەدرێن هاوتا نییە لەگەڵ ئەو ئەنجامانەی کە حکومەت ڕایانگەیاندووە.
مێرفی هۆشداری دەدات لەبارەی تێچووی بەردەوامبوونی ململانێکان
هەروەها کریس مێرفی لە ڕەخنەکانیدا جەختی لەسەر هەمان کۆمەڵە نیگەرانییەکان کردووەتەوە.

لە وتارەکەیدا کە لە 24ی ئەیلولدا لەسەر زەوی ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا پێشکەشی کرد، ڕەخنەی لە کۆمارییەکان گرت کە دژایەتی بڕیارێکی کۆتاییهێنان بە ململانێکان دەکەن و ڕایگەیاند کە پشتیوانی گشتی بۆ ئەم سیاسەتە زۆر سنووردارە.
لەم وتارەدا، مێرفی ڕایگەیاند کە بەپێی ئەو داتایانەی کە ئاماژەی پێکردووە، تەنها لەسەدا 18ی خەڵکی ئەمریکا پشتگیری لە ململانێ دەکەن و داوای لە کۆنگرێس کرد کە گرنگی بە داواکاری هاووڵاتیان بدات بۆ کۆتاییهێنان بەو ململانێیە. هەروەها هۆشداری دا لە دەرهاتە ئەمنی و ئابوورییەکانی ئەم قەیرانە و ئەو مەترسییانەی کە بۆ سەر هێزەکانی ئەمریکا دروستی دەکات. مێرفی پێی وایە، پێویستە حکومەتی ئەمریکا لە هەڵسەنگاندنی ئەنجامی ئەم سیاسەتەدا، جگە لە ئامانجە سەربازییە ڕاگەیەندراوەکان، ئەو تێچووانە لەبەرچاو بگرێت کە بەسەر هاووڵاتیان و هێزە سەربازییەکان و بەرژەوەندییە ئەمنییە نیشتمانییەکانی وڵاتەکەدا سەپێنراوە.
کاریگەرییە سیاسییەکان بۆ ترامپ و کۆمارییەکان
بەرزبوونەوەی ناڕەزایی گشتی لە ململانێ لەگەڵ ئێران دەتوانێت کاریگەریی سیاسی گرنگی لەسەر ئیدارەی ترەمپ هەبێت، بەتایبەتی لەگەڵ هاتنی هەڵبژاردنەکانی ناوەڕاستی خولی ئەمریکا و ئەدای سیاسەتی دەرەوەی ئیدارەی ئەمریکا کە بووەتە گۆڕەپانی شەڕی نێوان کۆمارییەکان و دیموکراتەکان.
کەمبوونەوەی پشتیوانی گشتی بۆ سیاسەتەکانی ئیدارە دەتوانێت ڕێگە خۆش بکات بۆ زیادبوونی ڕەخنەی نەیاران و پرسیاری جددیتر سەبارەت بە تێچوون و سوودەکانی ململانێکان. جێگای سەرنجە کە دابەزینی پشتیوانییەکان تەنیا لە نەیارانی سیاسی ترەمپدا سنووردار نییە. بەپێی ڕاپرسییەکەی پیو، ڕێژەی پەسەندکردنی لەنێو کۆمارییەکان و ئەوانەی مەیلیان بۆ ئەم پارتە هەیە، هەروەها لە مانگی ئازاردا لەسەدا 69 بۆ لەسەدا 63 لە مانگی ئۆکتۆبەردا دابەزیوە. هەرچەندە زۆرینەی ئەم گرووپە هێشتا پشتگیری لە ئەدای ترامپ دەکەن، بەڵام دابەزینی شەش خاڵ دەتوانێت نیشانەیەک بێت بۆ زیادبوونی گومان لەنێو بەشێک لە بنکە سیاسییەکەیدا. لە بەرامبەردا، تێڕوانینی نەرێنی دیموکراتەکان بۆ ئەدای ترەمپ بە شێوەیەکی بنەڕەتی وەک خۆی ماوەتەوە؛ بابەتێک کە دەریدەخات دژایەتیکردنی سیاسەتەکانی لە نێو نەیارانی سیاسیدا بەربڵاوی ماوەتەوە.
بە گشتی داتاکانی ڕاپرسی و ڕەخنەی کەسایەتییەکانی وەک کریس مێرفی نیشان دەدەن کە ململانێ لەگەڵ ئێران بووەتە پرسێک لە دەرەوەی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا.

تێچووی ئابووری، نیگەرانییەکان لە سەلامەتی هێزەکانی ئەمریکا، گومان لە گەیشتن بە ئامانجە ڕاگەیەندراوەکان و پەرەسەندنی دژایەتی گشتی فشارە ناوخۆییەکانی لەسەر ئیدارەی ترامپ چڕتر کردووەتەوە.

لەم ڕوانگەیەوە ئەوەی ڕەخنەگرانی ترامپ بە شکستهێنان لە گەیشتن بە ئامانجە ڕاگەیەندراوەکان ئاماژەی پێدەکەن، دەتوانێت ببێتە تەحەدای جددی لە بواری سیاسەتی ناوخۆیی ئەمریکادا.

بەڵام تا چەند ئەم بابەته کاریگەری له سەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی نیوه خولەکه بەنده به پێشهاتەکانی داهاتوو و دۆخی ئابووری و چۆنیەتی به ڕێوەبردنی حکومەت له چەند مانگی داهاتوودا.