بۆچی دانوستان لە ژێر گەمارۆی دەریایی و گوشار قبووڵ ناکرێت

ئاژانسی هەواڵی مێهر، گرووپی نێودەوڵەتی: هەڵسوکەوتی ئەم دواییەی دۆناڵد ترامپ، سەرۆک کۆماری ئەمریکا بەرامبەر ئێران، لە سەرووی هەمووشیانەوە، ڕەنگدانەوەی ململانێی دوو لۆژیکی جیاوازە لە سیاسەتی دەرەوەدا: لە لایەک، لۆژیکی “فشار بۆ ناچارکردنی دانوستانەکان” کە واشنتۆن پەیڕەوی دەکات و لە لایەکی دیکەشەوە لۆژیکی “ڕەتکردنەوەی دانوستانەکان لە ژێر فشاردا” کە وەک یەکێک لە بنەما دامەزراوەکان لە ڕەفتاری کۆماری ئیسلامی ئێراندا کاردەکات.

لەم نێوەندەدا خاڵی سەرەکی ئەوەیە کە ئێران لە بنەڕەتدا دانوستانەکان ڕەت ناکاتەوە؛ بەڵکوو جۆرێکی دیاریکراوی دانوستان قبووڵ ناکات: دانوستانەکان کە بە هەڕەشە و گەمارۆدان و زۆرەملێ لە قاڵب دەدرێن.

ئەزموونەکانی ڕابردوو دەریانخستووە کە ئەم جۆرە دانوستانانە نەک هەر هیچ بۆ تاران بەدەست ناهێنن، بەڵکوو دەتوانێت ببێتە هۆی سەپاندنی تێچووی زیادە و تەنانەت لاوازکردنی پێگەی ستراتیژی وڵات.

لە ڕووداوی ئەم دواییەدا دەکرێ سەپاندن و بەردەوامیی گەمارۆی دەریایی لەلایەن ئەمریکاوە بە وردی لەم چوارچێوەیەدا شی بکرێتەوە.

ئەم کردەوەیە تەنیا ئامرازی فشاری ئابووری یان سەربازی نییە، بەڵکوو هەڵگری پەیامێکی سیاسی ڕوونە: "دانوستاندن، بەڵام لە پێگەی لاوازییەوە". بە واتایەکی تر واشنتۆن هەوڵ دەدات هەلومەرجێک دروست بکات کە ئێران ڕووبەڕووی هەڵبژاردنی دووانە بێتەوە: یان دانوستان لە ژێر فشاردا قبووڵ بکات، یان زیادبوونی تێچوونەکان لە ئەستۆ بگرێت.

خاڵی سەرەکی ئەوەیە کە ئێران لە بنەڕەتدا دانوستانەکان ڕەت ناکاتەوە؛ بەڵکو جۆرێکی دیاریکراوی دانوستان قبوڵ ناکات: دانوستانەکان کە بە هەڕەشە و گەمارۆدان و زۆرەملێ لە قاڵب دەدرێن.
ئەزموونی ڕابردوو دەریخستووە کە ئەم جۆرە دانوستانانە نەک هەر هیچ بۆ تاران بەدەست ناهێنن، بەڵکو دەتوانێت ببێتە هۆی سەپاندنی تێچووی زیادە و تەنانەت لاوازکردنی پێگەی ستراتیژی وڵات.
دانوستانەکان کاتێک مانای خۆیان هەیە کە هەردوولا کەمترین هاوسەنگییان هەبێت. مەرج نییە ئەم هاوسەنگییە بە مانای یەکسانییەکی تەواوی دەسەڵات بێت، بەڵکوو زیاتر ئەوەیە کە هیچ لایەنێک ناتوانێت بە شێوەیەکی تاکلایەنە ئیرادەی خۆی بەسەر لایەکی دیکەدا بسەپێنێت.
ئێران، لانیکەم لە هەلومەرجی ئێستادا، بە ڕوونی ڕێگای خۆی هەڵبژاردووە: وتنی نەخێر بۆ دانوستانەکان لە ژێر فشاردا و جەختکردنەوە لەسەر ئەو ڕاستییەی کە هەر دیالۆگێک تەنیا لە هەلومەرجێکدا دەتوانێت مانای هەبێت کە هاوسەنگی و ڕێزگرتنی یەکتر و بەرژەوەندی ڕاستەقینە لەخۆ بگرێت.