ئاژانسی هەواڵی مێهر-گرووپی سیاسەت: حەوت ڕۆژ بەسەر جێبەجێکردنی ئاگربەستی دوو هەفتەیی نێوان ئێران لە لایەک و ئەمریکا لەگەڵ ڕژێمی زایۆنی لە لایەکی دیکە تێپەڕی. ئەم ئاگربەستە کە بەرهەمی نیازپاکی نەبوو، بەڵکوو دەرئەنجامی چەقبەستوویی سەربازی-ئابووریی ٤٠ ڕۆژە بوو بۆ هاوپەیمانی ڕۆژاوایی زایۆنیستی، بە نێوەندگیری چالاکانەی پاکستان و خولێکی دانوستانی چڕوپڕ لە ئیسلام ئاباد بەدیهات.
ئێستا ڕێک حەوت ڕۆژ دوای دەستپێکردنی ئاگربەستەکە، نیشانەکانی ناسکبوونی دەرکەوتووە: ئەمریکا گەمارۆی دەریایی بەسەر بەندەرەکانی ئێراندا سەپاندووە، دانوستانەکانی ئیسلام ئاباد دوای ٢١ کاتژمێر بەبێ ڕێککەوتن کۆتاییان هات، پاکستانیش پێشنیاری خولی دووەمی دانوستانەکانی کردووە. ئەم ڕاپۆرتە بە ئاماژەدان بە داتای مەیدانی و ڕاپۆرتە فەرمییەکانی سەرچاوە ڕۆژئاواییەکان، شیکارییەکی پۆلێنبەندی کراو لە هۆکارەکانی قبووڵکردنی ئاگربەست لەلایەن واشنتۆن و تەلئەبیبەوە دەخاتە ڕوو.
1- ناکاریگەر بوونی بەرگریی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل لە بەرامبەر هێرشە تێکەڵەکانی ئێران
لە ماوەی شەڕی ٤٠ ڕۆژەدا، ئێران بۆ یەکەمین جار بە تەواوی دوکتورینی "گەردەلولی مووشەکی چیندار-بێفڕۆکەوان"ی جێبەجێ کرد: تەقاندنی هاوکاتی مووشەکی بالیستیکی دوور مەودا (خۆرەمشار، فەتح، خیبەرشکێن ، حاج قاسم، سەجیل)، مووشەکی کروز و هەزاران فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی خۆکوژ (شەهید-١٣٦، موهاجەر-٦، ٢٠١٦). ئاراش).
ئێران هەزاران مووشەکی ئاراستەی ئامانجەکانی ئیسرائیل، ئیمارات، کوەیت و بنکەکانی ئەمریکا کرد، ئەمەش ژمارەیەکی بێ وێنەیە لە مێژووی شەڕە مووشەکییەکانی ناوچەکەدا. ئامارە سەرەکییەکان: - کۆی گشتی مووشەکەکان: هەزاران (سەدان مووشەکی بالیستیک و هەزاران فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە ئیسرائیل و بنکەکانی ئەمریکا و بەشێک لە ناوەندە ئابوورییەکانی هاوپەیمانە ناوچەییەکانی ئەمریکا کە خۆراکیان بە ئامێری جەنگی ئەمریکا دەدا). بۆچی ئەمریکا دوای ٤٠ ڕۆژ لە شەڕ گەڕایەوە سەر مێزی دانوستان؟ - لێدانە پشتڕاستکراوەکان: لێدانی ڕاستەوخۆ لەسەر پاڵاوگەکانی نەوت، بنکە ئاسمانییەکانی ناڤاتیم و ڕامۆن، ناوەندی فەرماندەیی ئەمریکا لە ناوچەکە و ڕادارەکانی ئەمریکا لە دەریای سوور.
-ڕێژەی ڕێگریکردن: سیستەمەکانی پاترۆیت، گومەزی ئاسنین ، پەیکان و تاد، لە هەفتەکانی ناوەڕاستی جەنگدا بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزینیان بەخۆوە بینی، ئەمەش ئەفسانەی "باڵادەستی تەکنەلۆژی دزە هەڵنەگر"ی ڕۆژئاوای بۆ هەمیشە شکاند. ئەم هێرشانە تێچووی ڕۆژانەی ڕێگریکردن لە ئەمریکایان گەیاندە ملیارەها دۆلار (لەوانەش ڕێگریکەر، سووتەمەنی فڕۆکەی جەنگی و گواستنەوەی بەلەمەکان).
2. داڕمانی ئابووری شەڕ؛ سواڵکردن بۆ ئاگربەست بەهۆی ئیفلاسی ستراتیژی شەڕی ٤٠ ڕۆژە تەنیا شەڕێکی سەربازی نەبوو، بەڵکوو شەڕێکی ئابووری تەواو بوو. بەپێی ڕاپۆرتەکانی بانکی نێودەوڵەتی و CSIS، ئابووری ئیسرائیل ڕووبەڕووی دابەزینێکی بەرچاو بووەتەوە لە بەرهەمی ناوخۆیی و خەرجییە سەربازییە ڕاستەوخۆکانی ئەمریکاش گەیشتووەتە دەیان ملیار دۆلار. داخستنی گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە بازرگانی جیهانی نەوتی ئیفلیج کرد. لە ڕاپۆرتە نهێنییەکەدا هۆشداری دراوە کە درێژەدان بە شەڕەکە دەبێتە هۆی مایەپووچبوونی تەلئەبیب و ئەمریکا ناچار دەکات لە بنکەکانی لە ناوچەکە بکشێتەوە. هەندێک لە شارەزایان پێیان وایە ئەم هۆشدارییە کلیلی قبووڵکردنی ئاگربەستی دوو هەفتەیی بووە.
3. ڕۆڵی سەرەکی پاکستان؛ تاکە بژاردەی بێلایەن کە خۆڕاگری ڕاستەقینەی هەبێت پاکستان بە پشت بەستن بە سێ بنەمای ستراتیجی بوو بە ناوبژیوانێکی بەهێز: هاوکاری هاوبەشی سنووری و ئەمنی لەگەڵ ئێران، پشتبەستنی ستراتیژی بە ئەمریکا (هاوبەشێکی ناتۆ) و ڕێگری ئەتۆمی.
شەهباز شەریف سەرۆک وەزیران و عاسیم مونیر سەرۆکی سوپا بە پێشنیاری چوارچێوەی دوو قۆناغی ڕێگەیان بۆ ئاگربەست خۆشکرد. خولی یەکەمی دانوستانەکان لە ئیسلام ئاباد بە ئامادەبوونی جەی دی ڤانس جێگری سەرۆکی ئەمریکا و نێردەی تایبەت و بەرپرسانی ئێران لەوان محەمەد باقر قالیباف سەرۆکی پەرلەمان و عەباس عێراقچی وەزیری دەرەوە بەڕێوەچوو. بەڵام دوای ٢١ کاتژمێر بەبێ ڕێککەوتن کۆتایی هات. دۆخی ئێستا: ڕۆژی حەوتەمی ئاگربەست؛ ناسکی و گەمارۆی ئەمریکا و ئامادەیی بۆ سیناریۆی دووەم دوای ٧ ڕۆژ لە ئاگربەستە ناسکەکە: - ئەمریکا گەمارۆی دەریایی بۆ سەر بەندەرەکانی ئێران و گەرووی هورمز ڕاگەیاند. - ئێران پێداگری لەسەر پێویستی وەستاندنی تەواوەتی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان (کە بە بەشێک لە ئاگربەست دادەنرێت). - پاکستان پێشنیازی خولی دووەمی دانوستانەکانی لە ئیسلام ئاباد کردووە، ترامپیش ئەگەری دەستپێکردنەوەی دانوستانەکانی لە چەند ڕۆژی داهاتوودا پشتڕاستکردەوە. - ڕژێمی زایۆنی هێرشەکانی بۆ سەر حزبوڵا چڕتر کردەوە کە ئێران بە پێشێلکارییەکی ئاشکرای ئاگربەست دەزانێت.
شارەزایان ئاگربەستیان بە "هەناسەیەکی تاکتیکی" وەسف کردووە: میحوەری بەرخۆدان ڕێگرییەکی نوێی دامەزراندووە، ئەمریکاش بەدوای دووبارە بنیاتنانەوەی متمانەی لەدەستچووی خۆیدایە. پاکستان نیشانیدا کە دەتوانێت لە یەک کاتدا ڕۆڵی قەتەر و عومان بگێڕێت و ئیسلام ئاباد بوو بە ناوەندی دیپلۆماسی ناوچەیی. لە کاتێکدا ٧ ڕۆژ ماوە بۆ کۆتایی هاتنی ئاگربەستەکە، هەموو چاوەکان لەسەر ئەگەری قۆناغی دووەمی دانوستانەکانی ئیسلام ئابادن، کە داهاتووی ئاسایشی ڕۆژئاوای ئاسیا و چارەنووسی گەرووی هورمز و کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا یەکلایی دەبێتەوە.
ئێران بە پشتبەستن بە بەرخۆدانی جەماوەری و کەڵک وەرگرتن لە توانای مووشەکی-درۆنی ، جارێکی دیکە سەلماندی کە "بەرخۆدان" تاکە ڕێگەی سەرکەوتنە.
Your Comment